Corrupt

ill860
Matthijs en Rosa Geluk | Plaatsingsdatum: 11 september 2019 | Peru

“Al die landen daar zijn natuurlijk ontzettend corrupt!” Het is misschien wel het meestgehoorde vooroordeel over landen als Peru. Wie in Peru het nieuws volgt, ziet dit vooroordeel dagelijks bevestigd. In de afgelopen jaren is steeds meer duidelijk geworden op welke schaal er omgekocht en witgewassen wordt. Het meest in het oog sprong de zaak “Lava Jato”, een groot corruptieschandaal, waarbij de Braziliaanse onderneming Odebrecht op stelselmatige wijze overheidsfuncionarissen in Latijns Amerika omkocht. In ruil daarvoor kreeg het bedrijf grote orders voor weg- en waterbouw toegewezen. Alle presidenten die Peru gekend heeft vanaf 1985 tot 2018 zijn er bij betrokken geweest. Zij zitten inmiddels gevangen of zijn gevlucht. Eén van hen beroofde zich twee weken geleden van het leven, toen de politie hem wilde inrekenen. Nog niet zo lang geleden kwam het probleem van corruptie een stuk dichterbij. Een bevriend gemeenteraadslid in Chiclayo was bij verschillende zaken betrokken en werd op een morgen van zijn bed gelicht. Zijn kinderen, die veel met onze kinderen omgingen, bleven zonder vader achter. En via de media werd duidelijk hoezeer het probleem van corruptie in de haarvaten van de Peruaanse samenleving is doorgedrongen. Dus ja, je kunt Peru met een gerust hart aanmerken als een corrupt land.

Er is echter ook een andere kant: het feit dat de kranten er bol van staan, geeft aan dat er toch een zekere mate van persvrijheid is – en ook dat de rechterlijke macht (vaak ook gecorrompeerd) toch enigszins functioneert. Het team van openbaar aanklagers die op de zaak Lava Jato zitten, zeggen dag en nacht te werken om alle betrokkenen voor het gerecht te krijgen. Peruanen geven aan dat onveiligheid en corruptie hun grootste ergernissen zijn. Er is maatschappelijke druk om iets aan corruptie te doen. Ik vind dat hoopvolle signalen. De tijd dat politici straffeloos corrupt konden zijn, lijkt voorbij.

Betekent dit dat de toekomst van Peru er enkel rooskleurig uitziet? Er valt wel het nodige te nuanceren. Het zijn bijvoorbeeld vooral de grote jongens (en meiden) die worden opgepakt, in zaken die veel media-aandacht krijgen. De furie waarmee zij momenteel worden aangepakt, wekt de angst dat het gevoel van wraak gaat overheersen. De oude garde wordt opgeruimd, maar dat wil nog niet zeggen dat er dan een betrouwbare nieuwe generatie voor in de plaats komt. Wil een land als Peru daarwerkelijk veranderen, dan zal het probleem veel breder en dieper aangepakt moeten worden. Als dominee zegt ik dan dat de zonde in zijn oorsprong erkend moet worden. Achter het probleem van corruptie zit een ik-gericht kortetermijn-denken (hoe haal ik zo snel mogelijk voordeel uit de positie waarin ik me verkeer?). Wie dat erkent, zal ook moeten erkennen dat corruptie niet alleen een probleem uit Verweggistan is – maar dat ook je eigen hart er gevoelig voor is. Want zeg nou zelf: hoe vaak handel je enkel met het belang van de ander voor ogen?
Scherp daar tegenover staat het voorbeeld van Jezus, die enkel het belang van de ander op het oog had. Het volgen van Hem is daarmee de enige remedie tegen corruptie, zowel in een samenleving als in je eigen hart.

Deze column verscheen eerder in het Reformatorisch Dagblad.
 

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.