Covid-19 frustraties

ill860
Willem-Henri en Ditteke den Hartog | Plaatsingsdatum: 12 februari 2021 | Malawi

Ik zag hem af en toe op straat: Nixon Machemba. Hij deed schoonmaakwerk in de huizen van verschillende bekenden in de buurt. Hij was ergens in de zestig. Hij had al een tijd last van zijn gezondheid. 
Toen wij begin 2017 verhuisden naar onze huidige woonplek, kwam Nixon een dagje schoonmaken bij ons. Zijn zoon Garrison (rechts op de foto), die toch thuis zat, kwam ook meehelpen. Ze hadden het huis keurig netjes gemaakt, en de verhuiswagen kon komen. 
We vroegen of Garrison niet bij ons wilde komen werken. Nixon deed de salarisonderhandelingen waar Garrison bij stond. 
 
Nixon is niet meer. Hij stierf gisteren. Covid-19?
 
We hoorden dat hij afgelopen zondag naar een privékliniek in het dorp verderop was geweest. Toen Garrison maandag bij ons in huis was, vroegen we naar zijn vader. Maagpijn en spierpijn. Hij vertelde niet dat zijn vader op zondag last van ademhalingsproblemen had gehad, dat hij diarree had, koorts en hoofdpijn. 
In de kliniek verwezen ze Nixon door naar het ziekenhuis in Blantyre. De malaria test had niets uitgewezen. De dokter die hem in het ziekenhuis behandelde, vertelde hem dat hij beter weer naar huis kon gaan. Als hij zou blijven, zou dat zijn dood betekenen, aldus de dokter. 
Er was geen Covid-19 test gedaan. 
 
Inmiddels hadden we van een buurvrouw gehoord over de symptomen van Nixon, en we wilden Garrison laten testen. We hebben hem gevraagd thuis wat spullen te gaan halen, zodat hij in ‘zijn’ huisje bij ons buiten kon blijven slapen, zodat hij hier de resultaten van de test zou kunnen afwachten. 
Inmiddels wilde één van de werkgevers dat Nixon ook getest zou worden, om zeker te weten of hij het virus had. Ze was ook bereid om hem eventueel naar een privé ziekenhuis te brengen. Ze stuurde een truck, zodat Nixon samen met Garrison achter in de bak kon zitten, om de bestuurder te beschermen, terwijl ze naar een testcentrum zouden rijden.
Maar Nixon weigerde. Hij wilde niet mee met de truck. De bestuurder vertrok. De familie had Nixon inmiddels onder druk gezet om zich wel te laten testen, maar de bestuurder had er ook geen zin meer in.
Ik vroeg me af waarom Nixon niet mee wilde komen. Schaamte dat hij het virus zou blijken te hebben? Misschien wist hij het al? 
 
In Malawi is het hebben van Covid-19 voor sommigen een groot taboe. Ook als je weer hersteld bent, wordt je nog steeds gemeden als de pest. Een jonge docent in Blantyre heeft zichzelf opgehangen, toen hij de diagnose Covid-19 kreeg. Een gospelzanger durft geen hulp te vragen in zijn ziekzijn, omdat dat in zijn kerk als teken van ongeloof wordt gezien. 
We horen dat mensen niet naar het ziekenhuis durven, omdat ze inderdaad bang zijn daar dood te gaan. Weinig verplegend personeel is bereid om Covid-19 patiënten te behandelen. En 60% van het personeel in het ziekenhuis waar Nixon naar toe ging, is zelf geraakt door het virus. 
 
Ik vroeg later aan Garrison waarom zijn vader niet meewilde. “Hij was bang dat hij mishandeld zou worden”, antwoordde hij.   
 
We zijn toen zelf op pad gegaan om Garrison te laten testen. Achter in de auto zat hij met zijn masker op, ik voorin met masker op en alle ramen open. Aangekomen bij het testcentrum, bleken de testkits op. Het was te laat om het nog ergens anders te proberen. De volgende dag, woensdag, ging Willem met Garrison op stap. De overheidskliniek wilde geen test doen bij iemand zonder symptomen. Dan maar naar een privé instelling. Iemand maakte een foto van de blanke chauffeur met de zwarte man in de kofferbak. Het moet ook een potsierlijk gezicht geweest zijn. 
 
Ik had Garrison op het hart gedrukt een PCR test te laten doen. Hij kwam terug met een resultaat van een antigen test. Negatief. Ze deden daar geen PCR tests. Maar ik begrijp dat een antigen test weinig zegt als je geen symptomen hebt. We besloten aan te nemen dat hij geen Covid-19 had, maar we drukten hem op het hart om goed afstand van iedereen te houden. Die dag zou hij in de tuin werken, dus dat was ook minder riskant.  
 
Eén van de werkgevers van Nixon had me ook gebeld die dag. Nixon had haar gevraagd om medicijnen te sturen. Hij had die nacht weer ademhalingsproblemen gehad, maar toen ze hem aan de lijn had klonk hij goed. Hij wilde iets voor zijn borst. Ze voelde zich verantwoordelijk, ze wilde toch dat Nixon getest werd. Maar haar man wilde niet dat ze zich zou blootstellen aan een Covid-19 patiënt. Wat konden we doen? En wat zou een test uitmaken? Ik regelde dat Nixon Ventolin kreeg en hoestsiroop. 
Die nacht was ik nog lang wakker van alle gebeurtenissen. 
 
Iets na 3 uur diezelfde nacht bonsde Garrison op het raam. Zijn vader was overleden. Hij wilde naar huis. Natuurlijk. Wat een schok. Wat een groot verdriet. Dit had niemand aan zien komen. Ook de familie van Nixon niet. Hij was zelfstandig naar de wc geweest. Hij was die avond wel in een ongewoon diepe slaap geraakt. Ze hebben hem gewekt en zijn weer met de auto van iemand uit de buurt naar de kliniek gegaan. Om 2 uur ’s nachts hadden ze mijn buurvrouw gebeld. Die ging nadenken wat ze zou kunnen doen. Zuurstof sturen? Het hoefde niet meer, niet veel later werd ze gebeld dat Nixon overleden was. 
 
Garrison komt die dag nog een paar keer langs. Hij komt geld halen. Dan komt hij nog een keer geld halen van werkgevers van Nixon die wilden bijdragen. Willem leest Psalm 121 en bidt. Ik geef hem een voorraadje mondkapjes en plastic handschoenen. Meer heb ik ook niet te bieden. Maar het lichaam van Nixon is al versleept van zijn huis naar dat van zijn moeder. 
 
Vandaag is de begrafenis. Ik heb Garrison op het hart gedrukt dat ze beschermende maatregelen zullen nemen. We durven het zelf niet aan om te gaan. Hoewel je onder normale omstandigheden zeker zou zijn gegaan. De werkgevers van Nixon gaan ook niet. Het is moeilijk om afstand te bewaren bij het rouwen en de plechtigheid die thuis gedaan worden.
 
Ik uit mijn frustraties over hoe dat hier allemaal gaat bij een bevriende zendingswerker hier, via Whatsapp. Ze begrijpt me. Maar ze voegt eraan toe: “Fixing our eyes on Jesus, right?” We richten onze ogen op Jezus, hè? Zeker zuster, laten we dat doen. 

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

  • Gert

    16 februari 2021, 08:30

    Zulke hartverscheurende verhalen van ouders die overlijden komen bij elke gebedssamenkomst van NET langs. Wat is er veel gebed nodig voor de voorgangers en anderen op het zuidelijk halfrond. Goed dat jullie zo eerlijk schrijven hoe het gaat. Wat ziekenhuizen betreft is het in ZA niet veel beter. Personeel is bang en niet onterecht!
  • Piet en Pleuni den Hartog

    13 februari 2021, 10:16

    Een aangrijpend verhaal.
  • Bo en Dity Teerling

    14 februari 2021, 08:51

    Tjonge, dat is nogal wat Ditteke. We bidden voor jullie en alle mensen in Malawi. God is in controll, zeggen we. Maar soms zijn de verhalen zo schrijnend. We wensen jullie heel veel sterkte en kracht en Zijn nabijheid toe. Hartelijke groeten van Bo en Dity Teerling