Diepgravend

ill860
Aalt en Anneke Visser | Plaatsingsdatum: 3 mei 2018 | Zimbabwe

Inheemse plant
“What are you doing -Moses!” Voor een ogenblik laat hij zijn hak rusten op de plek waar hij hem voor het laatst in de grond gezet heeft, zichtbaar zeker van zijn zaak. Ik loop naar hem toe en zie het gat dat hij in de grond heeft gemaakt, diep, vlak naast een groene sierplant in de border. Nou ja, sierplant, dat zou je zo zeggen, als het verhaal van Moses er niet bijgekomen was. Moses: één dag in de week, loopt, werkt, maait, knipt en harkt hij in onze tuin. We zouden het zelf ook kunnen, maar zo help je iemand aan een ‘job’. Moses heeft er verstand van. Een echte diepgraver. Met gepaste trots laat hij een stuk van de wortel zien, die hij zojuist heeft uitgegraven mijn verbaasde blik parerend met: “Dit is gezond. Ik maak hier thee van”. Met zijn hand tegen zijn borst, verklaart hij dat zijn longen die al een tijd zo vol zitten, hierdoor zullen genezen. “O”, zeg ik, mijn verbazing nog niet te boven, “Ben je al bij de dokter geweest?” “Ja, maar mijn medicijnen zijn op en de pijn is nog niet weg, dus”. Een paar weken daarvoor hadden wij hem geld gegeven om die medicijnen te kunnen betalen. Gaan we dat weer doen?
 
Onze ‘sierplant’ heeft het inmiddels begeven. Het groene blad ligt er slap bij, vergeeld, vergaan. Stukken van hun wortels afhakken, daar houden de meeste planten niet van. Moses lijkt wat opgeknapt. De één zijn dood is…. ? Ach, ‘t was maar een sierplant en volgens Moses komt het weer helemaal goed met die plant. En…mocht Moses zelf niet volledig herstellen, dan moet de dokter bij hem nog maar eens wat dieper graven. Of ligt dat in Afrika toch net even iets anders?  
(P.s.- Inmiddels is Anneke er achter hoe die plant heet, maar zij wil jullie ook de kans geven om er naar te speuren. Meld je maar als je het weet).   
 

















Diepgeworteld
In de Afrikaanse cultuur staat over het algemeen niet ‘het logisch begrijpen der dingen’ voorop. Onze Afrikaanse broeders en zusters denken veelal niet in termen van oorzaak en gevolg. Bij ziekte is de vraag vooral: hoe komt het dat ik ziek ben en mijn buurman/vrouw niet? Wat zit daar achter? Of wie zit daar achter? Heb ik iets gedaan of nagelaten waardoor ik dit zelf over me afgeroepen heb? Gezondheidsproblemen zijn het gevolg van de krachten van “het Kwaad”, van boosaardige tovenaars of van ingrijpen van de voorouders. Hoe Moses dat precies ziet, daar zijn wij nog niet goed achter en daar komen we waarschijnlijk nooit achter. Hij gaat wel naar een kerk en gelooft in God, maar ook het vertrouwen in zijn plant lijkt diepgeworteld.
 
Cultuur-overstijgend
 ‘What are you doing -Jesus?’ Het komt er nogal geërgerd uit. Een discipel die het niet eens is met zijn Meester, gooit het Hem voor de voeten: “Wilt Ú mij de voeten wassen?’’. Een tafereel dat menig kunstschilder heeft geïnspireerd: de ‘meerdere’ dient de ‘mindere’. Voor Petrus gaat dit te ver, te diep.
Voor wie niet eigenlijk? Maar als het ergens not-done is, dan hier: de meerdere die de mindere dient! Dat staat haaks op een schaamtecultuur waar je je goede naam hoog moet houden door je positie niet te verloochenen. De waarde van je persoon ontleen je in de Afrikaanse cultuur aan je functie, positie en/of leeftijd. Je ‘acts’ zijn daarbij van ondergeschikt belang. Er is een hoge acceptatiegraad als het daarover gaat. Een ouder iemand of ‘hogergeplaatste’ verdient per definitie respect. Democratische processen verlopen in een (respect) cultuur dan ook heel anders dan in het Westen. In dat opzicht staat de Bijbelse achtergrond dichter bij Afrikaanse mensen dan bij ons westerlingen. Bijzonder is het dan ook om dit Bijbelgedeelte in Áfrika te lezen. Dat geeft er voor ons extra betekenis aan, cultuur overstijgend!
 
Baanbrekend
Want ineens is daar die doorbraak! Een regelrechte cultuuromslag, van God uit, door Jezus! Voordat wij in Afrika of waar dan ook ter wereld Hem benaderen met onze vragen ‘waarom zus en waarom zo?', heeft Hij zijn Woord voor ons klaar: “Want Ik heb u een voorbeeld gegeven, opdat ook u zult doen, zoals Ik voor u gedaan heb” (Joh. 13:15).  Een woord dat in de wereld van toen baanbrekend is geweest en dat het nóg is, in elke tijd en in elke cultuur. Spectaculair!
 
‘Follow Me’
Ongeveer een week na die ‘spectaculaire voetwassing’ ontmoeten ze elkaar weer: Jezus en Petrus. Het was de week waarin ‘kruis’ en ‘opstanding’ heilsfeiten geworden zijn. “Heb je Mij lief” klinkt het tot driemaal toe aan het meer van Galilea uit de mond van de Opgestane. De grote Medicijnmeester graaft diep, tot aan de wortel, ontdekkend, ontmaskerend. Tót Petrus er een beetje moedeloos van wordt: ‘Here, U weet toch…,’ ‘Ja, Ik weet het, maar Ik wil het zo graag nog eens uit jouw eigen mond horen, Petrus, récht uit jouw hart. Maar nu je het drie keer hardop hebt gezegd, is het goed. Neem dan nog deze woorden van Mij tot je, om helemaal van jezelf genezen te worden: “Volg Mij”. Twee woordjes slechts. Om je leven lang je handen aan vol te hebben!  
 
Geestelijke vorming
Follow me, dat is ook de titel van het trainingsmateriaal voor de studenten aan het Murray Theological College, waarmee ze het komend seizoen aan de slag gaan in het kader van de Spiritual Formation, oftewel de geestelijke vorming. Voor de studenten én hun tutors een extra stimulans tot levenslange training in discipelschap. De ‘aanstaande dominees’ moeten er een stapje voor terug doen: ‘van meer minder worden’; van hun hoge academische ambities afkomen en simpelweg met z’n tweeën of drieën -in duo’s of triades- op de grond gaan zitten met een opengeslagen Bijbel voor zich, met elkaar daarover in gesprek gaan en samen bidden. Spiritual formation!  Dat zou trouwens ook een goede oefening zijn voor alle reeds dienstdoende predikanten overal in de wereld, by the way.
 
Handen en voeten
‘Van meer minder worden’, dat is een manier van leven die bij geen enkele cultuur aansluit. Met je voeten in de modder gaan staan, terwijl je op een 'tróón' kunt zitten. De handen en voeten van Christus zijn en zó zijn getuigen zijn, met Woord én daad. Mensen zien naar wie niemand omziet! Naar hun verhalen luisteren. Hoop bieden, een helpende hand, aan mensen zoals Moses. Op het Theologisch Seminarie van de Reformed Church in Zimbabwe gaan we er geen ophef over maken, maar willen we onszelf daarin gestaag oefenen.
 
Een ‘nieuw’ beleidsprogramma.
Intussen gaat dit allemaal over zending natuurlijk. Het nieuwe beleid van de GZB is er helemaal op gericht. ‘Inclusieve gemeenten all over the world’. Gemeenten van Christus, waar niemand bij vóórbaat uitgesloten wordt! Maar hoe nieuw is ‘nieuw’? Is dat niet van alle tijden? Staat de Bijbel er niet vol van? Het moet alleen steeds opnieuw en hardop worden gezegd!  De ‘miniconferentie’ in Zimbabwe van 7 en 8 mei onder leiding van de regiocoördinator Ds. Willem-Henri den Hartog en zijn vrouw Ditteke, gaat er ook over: hoe kunnen we elkaar als partners in de zending helpen om het diaconaal en missionair bewustzijn in de lokale gemeenten te bevorderen? Een oproep tot navolging kerk-breed en diepgravend!
 
 

Samen sterker

Leven in een andere cultuur is een verrijking van je geestelijk leven.
Zo kun je ineens een goed gesprek krijgen met je tuinman over God en het  geloof, terwijl  hij in de tuin bezig is, op zoek naar een genezende wortel.

De blog 'Diepgravend' gaat over hoe je elkaar kunt versterken en bemoedigen  in het volgen van Christus .
We proberen hierbij te kijken door het oog van camera naar mensen met wie wij hier samen optrekken.

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

  • Mark Horst

    4 mei 2018, 10:30

    Mooi stuk. Het is natuurlijk best mogelijk dat de wortel ook een genezende werking heeft, maar je zou zo iemand toch ook gunnen dat hij ook een verpleegkundige spreekt.
    Ik ben benieuwd hoe dat 'minder worden' door de aanstaande dominees wordt ervaren.

    Hartelijke groeten, ook aan Ditteke en Willem-Henri

    Mark Horst