Frans aperitief is missionaire kans

ill860
Webredactie  | Plaatsingsdatum: 15 maart 2018 

In Frankrijk is er bijna dagelijks wel een goede reden om een aperitief te nemen. Zeker nu het voorjaar zich aankondigt en de temperaturen stijgen. Kerken maken er dankbaar gebruik van.
 
Een ‘apero’ kan rond lunchtijd plaatsvinden of vroeg in de avond en zorgt voor een waardevolle ‘ontmoetings-break’. Op informele en gezellige wijze wordt een alcoholisch drankje gedronken met familie, vrienden of collegae en klinkt er Santé, A la vôtre of meer joviaal Tchin-Tchin. De drankjes worden geserveerd met zoutjes, olijven of pinda’s. Voor 1940 werd een aperitief vooral gebruikt in aristocrate kringen en vond het plaats voor officiële gelegenheden als een trouwerij of doop. Vandaag de dag behoort het tot het dagelijkse Franse leven, is het niet meer klassegebonden en is het geworden tot een informeel gezellig ontmoetingsmoment met vrienden of familie. Zo’n 90 procent van de Fransen praktiseert het wekelijks.
 
Het Franse aperitiefgebruik gaat terug naar de middeleeuwen. De eerste aperitieven waren kruidenwijnen die vooral een medische, therapeutische functie hadden: het verzachten van maagpijn en het voorkomen van spijsverteringsklachten. Pas tegen het eind van de negentiende eeuw werden de sterkere alcoholische drankjes geïntroduceerd en de cocktails toegevoegd.
 
Relaxt moment
Het woord ‘aperitief’ komt van het Latijnse woord aperire, dat ‘openen’ betekent. Een aperitief doet je ontspannen van je dagelijkse bezigheden en bereid je voor op een relaxt moment van samen eten en het leven delen. Het dient als beginpunt om de ‘affectie’ tussen de gasten te openen; en soms ook gewoon als tijdvulling tussen het aankomen en aan tafel gaan. Het stimuleert je spijsvertering voor de komende gerechten. Een aperitief kan een biertje zijn, een likeur of een cocktail.
Afhankelijk van de streek varieert het aanbod van aperitieven. Ik noem er een paar. Een ‘Kir’, een vruchtenlikeur met een droge witte wijn is favoriet. Bij een ‘Kir Royal’ wordt de wijn vervangen door champagne. De laatste jaren is het aperitief uitgebreid met zelfgemaakte hapjes en heeft de naam aperodînatoire gekregen. Een maaltijd bestaande uit diverse kleine gerechten, zoet en hartig, die je vooral met je handen kunt eten. Het vraagt minder voorbereiding en doordat iedereen wat bijdraagt, blijven de kosten beperkt.
Het biedt de kerk een krachtig contextueel missionair gebruik dat gericht is op relatie en gastvrijheid. Zodra het voorjaar zich aandient, staat er buiten bij verschillende kerken een aperitief klaar na de dienst. Daar wordt niet alleen door kerkgangers dankbaar gebruik van gemaakt, maar ook door voorbijgangers.
 
Als missionair jeugdwerker maak ik dankbaar gebruik van dit mooie Franse cultuurgebruik. Het biedt mij de mogelijkheid om op een gezellige, informele, laagdrempelige manier de ander te ontmoeten en beter te leren kennen. Het is eenvoudig te organiseren, goedkoop en gelimiteerd in tijd. Verrassend hoe het me het altijd weer een waardevol moment van delen oplevert en hoe Fransen ruimte voelen om hun levensvragen te delen.
 
Ik moet denken aan meneer Moustic (86). In Le Mas d’Azil woont hij tegenover de pastorie van m’n collega Bernard. Ik geniet als ik hem ’s morgens vroeg tegenkom op z’n oude fiets met één werkende rem en hij hard zwaait en bonjourt met z’n baret. Onlangs hadden we hem uitgenodigd in de pastorie voor een aperitief. Dan geniet hij van een glas ‘pastis’. ,,Even niét alleen te hoeven proosten op het leven”, zei hij. Even later vroeg hij opeens: ,,Zou er echt een hemel zijn waar ook ik welkom ben?” Zijn ogen vulden zich met verdriet. Katholiek opgegroeid, misdienaar geweest, maar halverwege het leven de weg met kerk en God verloren. Het verlies van z’n vrouw, twaalf jaar geleden, had er in gehakt en daarmee was de sociale context van leven weggevallen. Niemand komt zijn huisje binnen, behalve z’n enige dochter met de kleinkinderen. De eenzaamheid van het leven valt hem zwaar. Dit aperitiefmoment van dertig minuten doet hem zichtbaar goed. Het doorbreekt de stilte van z’n eenzaamheid en opent zijn hart. Kortom: een aperitief is meer dan alleen een hapje en een drankje.
 
Harriëtte Smit werkt in Aix en Provence als landelijk jeugdwerker binnen de Eglisé Protestante Réformée Evangélique de France

Reageer op dit artikel