Gods Geest: vredebrenger en generatieverbinder

ill860
Webredactie  | Plaatsingsdatum: 18 juli 2019 

In het eeuwenoude kerkgebouw van het plattelandsdorp Camarade-Lézères is een bijzondere zondag aangebroken: de kerk zit op pinksterzondag vol als in vroeger dagen.

De dominee arriveert vroeger dan anders, z’n kleine witte Citroën Saxo is volgeladen met oudere gemeenteleden die verstopt zitten achter grote witte heliumballonnen. Een dame van de kerkenraad brengt zorgvuldig de avondmaalstafel in gereedheid, de liturgieën worden bij de uitgang gelegd en extra stoelen worden klaargezet.
De eerste auto’s rijden het dorp binnen en de mensen lopen in optocht naar de kerk. In dertig minuten tijd is de kerk, waar normaal zondags slechts vijf tot acht oudere kerkleden zitten, tot de nok toe gevuld - niet alleen met volwassenen maar ook veel jongeren en kinderen. Sommige bezoekers moeten zelfs op bankjes buiten zitten of staan in de deuropening. Het lijkt even op vroeger tijden, toen de kerk iedere week nog vol zat. Het is een bijzondere pinksterzondag. Twee catechisanten van dertien jaar oud zullen hun geloof in het openbaar belijden. Beide tieners behoren tot een grote familie, waarvan bijna alle leden op dit belangrijke moment present zijn: van ooms en tantes, nichtjes en neefjes tot (over)grootouders – katholiek of protestant tezamen in hetzelfde kerkgebouw. Wat een feest om deze oude, vergrijsde kerkelijke gemeente vol te zien met jonge gezinnen en kinderen. Vol verwachting wordt onder begeleiding van het oude harmonium zingend gebeden om Gods Geest: ‘Viens, Saint Esprit, viens par ton vent…. (kom heilige Geest, kom met uw wind). Enkele psalmen worden gezongen. ,,Oude woorden die voor zovelen van krachtige betekenis zijn geweest, zijn het meer dan waard om steeds weer doorgegeven te worden”, aldus de dominee.



De protestantse geschiedenis van dit dorp gaat terug tot 1544, toen een eerste gemeenschap van protestanten zich vormde. In 1573 wordt een dag na de Bartholomeusnacht (de massale moordpartij op de protestantse hugenoten) dit dorp in brand gestoken door de katholieken. Toch volharden de protestanten in hun geloof, groeit deze gemeenschap en kan ze in 1630 haar eerste eigen predikant ontvangen. Vanaf 1760 keert de vrede terug in Camarade. En in het midden van de negentiende eeuw vindt er zelfs een belangrijk Reveil, opwekking, plaats onder leiding van dominee Emilien Vieu. In tegenstelling tot voorgaande predikanten spreekt hij de taal van het plattelandsvolk en weet hun vertrouwen en vriendschap te winnen. De pastorie en de kerk zijn onder zijn leiding gebouwd in 1854. In 1920 loopt het aantal leden flink terug, veroorzaakt door een sterke daling van het inwonertal. De kerk van Camarade kan geen voltijdspredikant meer betalen en fuseert met de protestantse buurgemeenten Le Mas d’Azil en Rieubach. Ze financieren gezamenlijk een predikant, wat tot op de dag van vandaag zo functioneert.

Het is mooi om te zien hoe Elise en Bastien die belijdenis doen actief deelhebben aan de invulling van de dienst. Ze mogen elk de hoge preekstoel betreden en vanaf daar hun getuigenis delen. Daarin klinkt door hoe ouders en grootouders van betekenis zijn geweest in geloofsoverdracht. Ze delen beiden iets over het Bijbelverhaal dat voor hen van grote betekenis is: voor de een is dat het verhaal van Noach en de Ark, voor de ander de gelijkenis van de zaaier. Vervolgens belijden ze hun geloof met een zelfgeschreven geloofsbelijdenis, beantwoorden ze de officiële vragen van de kerk en krijgen de zegen mee van de dominee. Dan volgt een prachtig moment. De opa van Bastien en de overgrootmoeder van Elise komen naast hen staan. Beiden zijn lid van de kerkenraad en overhandigen aan hun klein- en achterkleinkind een Bijbel uit naam van de kerk. Hoe bijzonder mooi om van je overgrootmoeder die Bijbel te ontvangen. Vervolgens wordt met hen voor het eerst brood en wijn gedeeld en vieren ze hun eerste Heilig Avondmaal.



Woestijnperiodes
Generaties in geloof met elkaar verbonden. God gaat door, bouwt z’n kerk door woestijnperiodes heen en voedt het vertrouwen dat er op een dag een nieuw Reveil mag aanbreken voor deze kleine kwetsbare protestantse gemeente. Jongeren als Elise en Bastien zullen daarin het voortouw nemen. Buiten op de parkeerplaats ontvangen de  kinderen een heliumballon in de vorm van een colombe, een duif. Het is een prachtig gezicht; die witte ballonnen afgetekend tegen een helderblauwe lucht. In het christendom is de duif vooral het symbool van Gods Geest. De Geest die onzichtbaar en ongrijpbaar is als de wind inspireert mensen en zet hen in beweging. Daarnaast is de duif ook teken van verzoening en vrede. De godsdienstoorlogen van toen zijn voorbij. Deze morgen bevinden katholieken en protestanten zich samen in één kerk, belijden hun geloof samen en delen brood en wijn met elkaar. De duiven worden onder luid applaus losgelaten en beginnen hun klim in de prachtig helderblauwe lucht. De hoofden van een ieder zijn naar boven gericht en volgen de duiven tot ze er niet meer zijn. Uit de mond van de katholieke Edouard klinkt het prachtige lied van de duif die brenger van Gods vrede is en onze grenzen doorbreekt: Vienne, vienne la colombe / Et son rameau d’olivier, / Dans nos coeurs et dans ce monde / Où la paix reste à gagner (Kom vredesduif, met zijn olijftak. Kom in ons hart en in deze wereld waar de vrede nog gewonnen moet worden).

Harriëtte Smit is landelijk jeugdwerkadviseur bij Unepref en woont in Aix-en-Provence
 
Friesch Dagblad 18 juni 2019

Reageer op dit artikel