Het buurtbankje brengt vriendschap

ill860
Webredactie  | Plaatsingsdatum: 17 maart 2020 

Eenzaamheid is een groot probleem onder Franse ouderen. 60 procent van de Fransen is ouder dan zestig jaar, vaak hebben ze nog nauwelijks contact met vrienden en familie. Een eenvoudig bankje kan veel betekenen, zo blijkt.

Iedere dag, aan het eind van de middag, zitten de oudere buurtdames en -mannen trouw op hún bankje in mijn wijk in Aix en Provence. Het is er altijd een gezellige drukte. De buurtkat krijgt te eten en het leven wordt gedeeld met al z’n hoogten en z’n diepten. Dit dagelijkse buurtbank-uitje doorbreekt hun sociaal isolement en levert buurtvriendschappen op. Het is een mooi antwoord op de toenemende eenzaamheid onder Franse ouderen.

Het aantal ouderen neemt de laatste jaren toe in Frankrijk. Velen van hen komen niet meer dagelijks buiten, ze hebben geen vertrouwden om zich heen en voelen zich regelmatig alleen. De situatie is zorgelijk voor de zestigplussers en verergert vanaf 85 jaar. Uit onderzoek van het Franse instituut CSA (2017) blijkt dat 6 procent van de zestigplussers zonder vrienden en familie leeft. Dat zijn 900.000 personen, van wie ongeveer 300.000 bijna nooit anderen ontmoeten.

Sociale dood
In Frankrijk wordt er gesproken over een ‘sociale dood’. Deze generatie wordt geconfronteerd met talloze problemen, zoals eenzaamheid of verlies van zelfstandigheid waardoor ze steeds minder zelf de deur uit kunnen. Een geïsoleerde oudere is een persoon die lijdt. Ik moet denken aan Pierre (69) die in mijn wijk woont: „Ik ken de eenzaamheid. En eenzaamheid is erg moeilijk. Het is een gevoel van dood gaan. Soms verliezen we de hoop en denken we aan niets meer.”

De dagelijkse bezoekjes aan het buurtbankje begonnen acht jaar geleden, toen enkele ouderen in mijn wijk met pensioen gingen. Een van hen is Babette (67). Zij zit er vaak als eerste, samen met haar hondje Julie, die als vrouwelijke ster van de wijk vele hondenvriendjes aantrekt. Babette woont alleen met haar zieke zus. Toen ze recent geopereerd werd aan haar heup, zorgden haar buurtbankvriendinnen voor het uitlaten van haar hond, werden er boodschappen gedaan voor haar zus en bezochten we haar in het ziekenhuis.

Yvonne (85) komt alleen als het niet te koud is naar het bankje. Sinds één jaar is ze weduwe en het leven zonder haar lieve man valt haar zwaar. Ze hebben geen kinderen mogen ontvangen, familieleden als neven en nichten wonen ver bij haar vandaan en komen maar een paar keer per jaar op bezoek. Regelmatig voelt ze zich alleen en verdrietig, de buurtbank-ontmoetingen doorbreken die dagelijkse eenzaamheid.

Een andere trouwe buurtbankganger is Hervé (80), een oud-bankdirecteur. Samen met z’n hond en soms vergezeld door z’n twee kleinkinderen brengt hij gezelligheid. Hij heeft altijd wel iets te vertellen. Tegelijk heeft hij grote zorgen rondom z’n pleegzoon, die hen het leven niet makkelijk maakt. Het geloof is een houvast voor hem, regelmatig raak ik met hem in gesprek over geloofsthema’s en geeft hij mij een uitgeprinte versie van de zondagse preek van de katholieke mis die hij op televisie heeft gezien.

Dan is er nog Mohammed (87) die iedere middag met z’n wandelstok een schuifeloperatie onderneemt om present te zijn op de buurtbank. Hij tobt met een heup. Hij is altijd metselaar geweest en heeft hard gewerkt voor z’n bestaan. Hij kan zich ergeren aan de niets-doende hangjeugd in de wijk. Dagelijks naar de moskee gaan lukt hem niet meer, hij bidt in z’n huis. Familie heeft hij bijna niet meer, hij geniet ervan om bij het bankje anderen te ontmoeten en het leven te kunnen delen.

Een berg levenservaring
Ondertussen ben ik onderdeel geworden van de buurtbank. Zo heb ik ook contact gekregen met Yvonne. Regelmatig drink ik thee met haar of doen we een spelletje Triominos. Het is een vreugde om met deze mensen te mogen optrekken en hun steeds kleiner wordende wereld te verruimen. Ook Babette is voor mij een waardevolle buurtbank-vriendin geworden. Ze is een inspirerende katholieke vrouw, met het vermogen om echt te luisteren en een berg levenservaring. Regelmatig zegt ze: „Het is niet zomaar dat we elkaar hebben ontmoet.” Dat ervaar ik ook zo. In lastige situaties zijn haar wijze levenslessen bemoedigend: „Harriëtte, mensen kun je niet veranderen. Jouw opdracht als christen is Gods liefde uit te stralen. Houd van de mensen om je heen en je zult zien dat dát tot-zegen-zijn is!”

„Juist waar het donker is, zal het licht overheersen. En dat Licht, dat wordt alleen maar groter hier in Frankrijk.” Ik vind het mooi hoe Babette ervan getuigt hoe haar geloof in God haar moed geeft voor iedere dag. Ze is een mooie lichtdrager in mijn wijk. Het ontmoeten van de ander en hem of haar vriendschap bieden is een zegen waarmee je iemands sociale isolement kunt doorbreken.

Harriëtte Smit is landelijk jeugdwerkadviseur bij Unepref en woont in Aix-en-Provence

(Dit artikel is gepubliceerd in het Friesch Dagblad op 12 februari 2020.)

Reageer op dit artikel