Het ideale paleis, gebouwd dankzij de kracht van Hogerhand

ill860
Webredactie  | Plaatsingsdatum: 17 september 2020 

Wordt het ‘Palais idéal’ van postbode Joseph Ferdinand Cheval het favoriete monument van de Fransen? De stemming is gesloten, het antwoord wordt volgende week vrijdag gegeven op France 3. Maar over wat voor paleis gaat het eigenlijk?

In het onopvallend dorp Hauterives, tussen Lyon en Valence, staat een exotische bouwsel: het ‘Palais idéal’ (het ideale paleis) dat postbode Joseph Ferdinand Cheval (1836-1924) bouwde. Geen hoek van het paleis is recht en de muren zijn versierd met de vreemdste stenen, schelpen, exotische dieren en wezens.

Met maar liefst vierduizend zakken kalk en cement bouwde Cheval dit aandoenlijke levenswerk van zes bij twintig meter. Hij werd voor gek verklaard door zijn dorpsgenoten, maar hij bouwde 33 jaar lang rustig door. Wat bezielde hem? Was hij een gek, een genie, een bevlogen kunstenaar of geïnspireerd christen?

Al jong verloor Cheval zijn ouders, zijn eerste vrouw en hun kind. En hij zag ook zijn tweede vrouw en twee kinderen voor hem sterven. Zijn paleis werd een houvast, een reden om door te gaan. ‘In de nacht donker en grijs als een mens te rusten ligt, werk ik aan mijn paleis. En zo komt mijn verdriet aan het licht’, noteerde hij in zijn dagboek.

Gek uitziende steen
In de morgen van 19 april 1879 stootte Cheval zijn voet tegen een gek uitziende steen. De vorm van die steen liet hem die dag niet meer los. De volgende dag keerde hij terug en begon her en der stenen te rapen. Gedurende 33 jaar maakte hij stapeltjes stenen langs zijn route die hij ’s avonds met zijn kruiwagen ophaalde en naar z’n moestuin bracht. Hij voelde een roeping en besloot het paleis van zijn dromen te bouwen, speciaal voor zijn pasgeboren dochter. Elke dag maakte de postbode te voet zijn postronde van ruim dertig kilometer door de ravijnen, beken en valleien van het heuvelachtige landschap van de Drôme des Collines, in het zuidoosten van Frankrijk. Vaak in de bloedhete zon. Na zo’n volle dag werken, stortte hij zich op zijn waanzinnig bouwwerk. 

Als postbode wist hij weinig van architectuur, maar hij baseerde zich op de vele ansichtkaarten uit de hele wereld en de geïllustreerde tijdschriften die hij bij de mensen bezorgde. Zijn levenswerk weerspiegelt een mix van stijlen, religies en culturen. Zo kom je er beelden uit het christendom, de islam en het hindoeïsme tegen en voegde hij er dieren, afgoden en godinnen, teksten en gedichten aan toe. Prachtige trappen, grotten, watervallen. Te gek voor woorden en niet te volgen voor z’n dorpsgenoten. Het multiculturele aspect is opvallend. Hij verliet nooit zijn regio, maar had een brede blik op de wereld.

Cheval heeft met zijn droompaleis velen weten te ontroeren en inspireren, waaronder ’s werelds beroemdste schilder Picasso (1881- 1971) die nog voor diens dood zijn bewondering toonde voor Chevals werk. Van een dorpsgek werd hij tot een kunstenaar. In 1969 riep de Franse minister van Cultuur André Malraux het bouwwerk uit tot nationaal monument. ,,Het zou kinderachtig zijn om de enige naïeve architectuur ter wereld niet als monument te bestempelen als wij, Fransen, het geluk hebben deze te bezitten.” In 2018 verscheen de prachtige film L’incroyable destin du Facteur Cheval over zijn leven, wat er toe leidde dat in 2019 tot 305.000 bezoekers naar het bouwwerk kwamen kijken. En nu maakt Chevals ‘Palais Idéal’ dus kans uitgeroepen tot Frankrijks favoriete monument.

Zijn verzameling stenen dienden een hoger doel. Hij wist z’n eigen weg te gaan, z’n hart te volgen en authentiek te blijven. Doorzettingsvermogen en kracht hielpen hem z’n verdriet te verwerken. Hij wist een steen te verleggen, waardoor zijn leven een andere wending kreeg en hij nooit meer vergeten zou worden.

Bron van het Leven
Waar haalde Cheval de aflatende hoeveelheid energie en doorzettingsvermogen vandaan? Mijn oog valt op zijn eerste bouwwerk, ‘Bron van het Leven’ die uiteindelijk de hele constructie verbindt. Boven die bron domineert een klein mensgenie, die je als de Schepper van het heelal zou kunnen zien en Z’n licht laat stralen op dit paleis. Hemel en aarde komen tot verbinding. Chevals krachtbron is er een van Hogerhand.

Chevals werk nodigt uit om betekenis te geven aan het bestaan van ons leven, onze tijd goed te gebruiken, te geloven in onze dromen en er voor te gaan om ze te realiseren. Cheval laat zien dat de weg niet eenvoudig is; je zult kritiek moeten doorstaan, maar door trouw je stenen te bouwen, één voor één, en je te laten inspireren door je Schepper en zijn prachtige natuur, zal je levensdroom vorm krijgen. ‘Voor een dapper hart is niets onmogelijk’, luidt het devies van acques Cœur, dat Cheval op zijn paleis schreef. 

Bron: Het Friesch Dagblad, 16 september 2020

Reageer op dit artikel