Kyrie-Eleison en Maranatha markeren laatste ontmoetingen in vastentijd

ill860
Webredactie  | Plaatsingsdatum: 18 maart 2020 

Ook in Frankrijk is het openbare leven nu grotendeels beperkt. Harriëtte Smit vertelt hoe de vastentijd abrupt een wending kreeg.
 
Donderdag 12 maart begon als een gewone en zonnige dag in Aix-en-Provence. Een fietsritje naar hartje centrum bracht me in de protestantse kerk van Rue de Villars. Een kerk omringd door bioscopen en geplaatst in een drukke straat. Het binnengaan van de stilte in dit kerkgebouw was een welkom iets.
 
Het hele jaar door is er tussen de middag de mogelijkheid om in stilte te mediteren en samen te bidden. In deze periode van de Carême (vastentijd) heeft het een bijzonder accent gekregen:‘Pain, Pomme, Prière, Solidaire’ (brood, appel, gebed, solidariteit). Ik was benieuwd hoe dat er uitzag.
 
Bij binnenkomst zag ik de appels en het brood al klaar liggen op tafel omringd door kannen met water en een pot thee. Ik stapte de kerkzaal binnen waar zo’n twintig mensen verspreid in de zaal zich in stilte voorbereidden op het meditatie- en gebedsmoment.



Vooraan stonden op een tafel drie brandende kaarsen, een opengeslagen Bijbel en het ‘Icoon van Jezus’ vriendschap’ van Taizé, dat alles geposeerd op de vlag van Marokko. Het solidariteitsdoel van deze vastentijd bevindt zich in dat land: een theologisch oecumenisch instituut in Rabat dat financiële steun nodig heeft om haar werk te kunnen voortzetten.
Voor de tafel stonden drie panelen met de woorden: Amour (liefde), Paix (vrede) en Réconciliation (verzoening). Even later wordt verteld dat de bijeenkomst wordt verzorgd door WCCM (The World Community for Christian Meditation). Zij zetten het werk voort waarmee de benedictijner monnik John Main was begonnen. Een van de leiders, Géneviève, vertelde dat ze ooit in een woonkamer waren begonnen, de groep groeide en dat ze nu met veel vreugde al een aantal jaren samenkomen in deze kerk.
 
Meditatief zingen
‘La tenèbre n’est point ténèbre devant toi: la nuit comme le jour est lumière.’
De duisternis is helemaal niet duister voor U: de nacht is licht als de dag. Met het meerdere malen zingen van dit lied wordt het gebedsmoment geopend. Meditatief zingen geeft ruimte en de betekenis van woorden dringt dieper door en doet een nieuwe werkelijkheid ontstaan. In je eigen duisternis straalt licht.
 
Vervolgens zingen we het Taizélied: ‘Dans nos obscurités, allume le feu qui ne s’éteint jamais, ne s’éteint jamais.’
Als alles duister is, ontsteek dan een lichtend vuur dat nooit meer dooft. De eenvoud en de herhaling van deze liederen biedt ruimte om je eigen religieuze weg te gaan en daarin de Eeuwige te ervaren. In deze coronacrisis, waarin angst en verwarring zo voelbaar is, is ‘Licht’ juist nu zó nodig.
 
We krijgen de opdracht onze ogen te sluiten en te mediteren over het woord ‘Maranatha’, dat ‘Onze Heer kom!’ betekent. Een treffend woord in deze tijd van onrust en onzekerheid dat de essentie raakt van geloven. Als christen ben je onderweg naar een andere toekomst. Een slotlied volgt! We staan op en begeven ons naar de ruimte van appel en brood, die in eenvoud gedeeld worden, ruimte voor gesprek en ontmoeting. Mooi en bemoedigend om zo samen op weg te zijn naar Pasen.
 
Ik stap weer op m’n fiets en ga de woelige drukte van Aix weer in. Even stond mijn wereld stil en rijdend door Aix merk ik dat het woord ‘Maranatha’ zich blijft herhalen. Thuis schuif ik weer achter m’n computer en ga met vernieuwde energie aan het werk. Om half zeven stap ik opnieuw op m’n fiets. Dit keer op weg naar Saint Jean de Malte, een katholieke broedergemeenschap die speciaal in de veertigdagentijd na haar vesper van zeven uur de mogelijkheid biedt tot ontmoeting rond het delen van een bol du riz (bakje met rijst) met een eenvoudige saus. Een moment van bidden, vasten en delen. Hiermee staan ze in een oude traditie van de kerk om juist in gemeenschap met de ander op weg te gaan naar Pasen.
 
Ontmoetingen die me de afgelopen jaren geholpen hebben in het gefocust leven in de veertigdagentijd en nieuwe geloofsvrienden te treffen. Het prachtige Kyrie-Eleison gebed raakt me diep! ‘Ja Heer, ontferm U over ons!’


 
Toespraak Macron
Even later thuis wordt de ontvangen stilte en bemoediging snel doorbroken door de toespraak van president Macron en de dagen erna door die van de premier. Frankrijk gaat sociaal compleet op slot. En ik besef dat dit de laatste fysieke vastentijdmomenten waren van 2020.
 
Vastentijd, een tijd van inkeer en gebed, juist nu ons land, deze wereld zich in een ongrijpbare en onomkeerbare crisis bevindt, waarin de kwetsbaren het meest getroffen worden.
 
Als christenen zijn we geroepen om gericht te zijn op het essentiële, elkaar juist nu te helpen en vast te houden. In vertrouwen geloven en barmhartigheid doen, op onze weg naar Pasen: ‘Kyrie-Eleison’- ontferm U Heer, ‘Maranatha’ – Onze Heer kom!’
 
Harriëtte Smit is landelijk jeugdwerkadviseur bij Unepref en woont in Aix-en-Provence
 
(Dit artikel verscheen eerder in het Friesch Dagblad.)

Reageer op dit artikel