Pannenkoeken bakken en licht verspreiden met Maria-Lichtmis

ill860
Webredactie  | Plaatsingsdatum: 4 februari 2021 

In Frankrijk zijn gisteren heel wat pannenkoeken gebakken en kaarsen gebrand. Het feest van Maria-Lichtmis nodigt uit om licht te zijn in een wereld die soms zo duister kan zijn. 

We zitten veertig dagen na Kerst. De dagen lengen, het einde van de winter komt in zicht. In Frankrijk is dat gisteren gevierd met het ontsteken van kaarsen en het bakken van pannenkoeken. In religieuze kringen wordt deze dag MariaLichtmis genoemd.

Het is het feest van de kaarsen of van het licht; la fête des chandelles, in Frankrijk ook wel de dag van La Chandeleur genoemd. Oorspronkelijk was dit een heidens feest. Zo vierden de Kelten begin februari met Imbolc de goddelijkheid van de vruchtbaarheid middels optochten met fakkels. De Romeinen kenden halverwege de maand Lupercalia, een feest ter ere van Faunus, de godheid van vruchtbaarheid.

In de vijfde eeuw besloot paus Gelasius I dat feest op te eisen om de ‘presentatie van Jezus in de tempel’ te vieren. Fakkels uit de heidense feesten werden ingeruild door brandende gewijde kaarsen. 

Veel enthousiaste pelgrims trokken naar Rome, waar ze uitgehongerd aankwamen. Om die menigte van voedsel te voorzien was goedkoop en gemakkelijk te bereiden eten nodig; meel, melk en eieren leverden al snel een stapel pannenkoeken op. Nog altijd worden op deze dag in Frankrijk pannenkoeken gegeten. De ronde vorm en kleur van de crêpe doet denken aan de zon.

In deze tijd van het jaar werd in vroegere tijden begonnen met zaaien. Van het overtollige graan werd dan meel voor de pannenkoeken gemaakt. Deze pannenkoeken zouden dan meteen ook een teken van welvaart zijn voor het komende jaar.

Reinigingsritueel
Het wordt het Mariafeest genoemd omdat de vrouw in de Joodse traditie veertig dagen na de bevalling naar de tempel ging voor een reinigingsritueel. Pas daarna mocht ze weer aan het normale leven deelnemen. Haar werd zo als het ware na de bevalling veertig dagen rust geschonken.

De herkomst van de naam lichtmis heeft er mee te maken dat Jozef en Maria op de veertigste dag na de bevalling met hun pasgeboren zoon naar de tempel gingen. Daar ontmoetten ze de oude Simeon, die in het kind de Messias herkende en hem een Licht noemde dat voor heidenen straalt (Lukas 2:32). Daaruit ontstond in de eerste eeuwen de traditie om deze dag een lichtprocessie te houden.

Maria-Lichtmis vormt daarmee een schakel tussen Kerst en Pasen. Het feest nodigt ons uit om licht te zijn in een wereld die soms zo duister kan zijn. Het roept ons op Lichtbrenger zijn; om licht dat in ons hart brandt te brengen waar dat nodig is.

Eén vlammetje
Maandagavond belde buurman Christian (77) mij op. Hij ligt met stevige longproblemen in het ziekenhuis. ,,Harriette, mag ik je een gunst vragen?” ,,Jazeker!” Hij vervolgde: ,,Ik weet dat jij altijd genoeg kaarsen in huis hebt, zou jij op 2 februari een kaars willen ontsteken voor m’n vader? Dat is namelijk zijn geboortedag. En omdat het samenvalt met Chandeleur steek ik thuis ieder jaar een kaars voor hem aan. En tijdens het pannenkoekenbakken en eten denk ik aan hem.” Het werd even stil en met verdriet in z’n stem zei hij toen: ,,Maar dit jaar kan ik dat niet doen, omdat ik in het ziekenhuis verblijf. Fijn, als jij dat wil doen voor hem!”

En zo ontstak ik gisteren het licht voor de vader van m’n buurman en dacht ik tijdens het pannenkoekenbakken aan hen beiden. Eén vlammetje is genoeg voor veel licht, dat je zomaar kunt uitdelen aan mensen om je heen, die zich in het donker bevinden. 

Geschreven door: Harriëtte Smit 
Bron: Friesch Dagblad 3 februari 2021


 

Reageer op dit artikel