Lees meer » Jaarthema
2016-2017

Predikanten op reis in Egypte

ill860
Webredactie  | Plaatsingsdatum: 11 januari 2017 

Op 10 januari vertrok een groep predikanten naar Egypte voor een studie- en ontmoetingsreis. In een dagelijks blog zullen ze verslag doen van hun belevenissen en horen we meer over hun ontmoetingen met de islam en de kerk in Egypte.
 
Deelnemers zijn: ds. Hans Breugem (Sommelsdijk), ds. Peter de Groot (Eemnes), ds. Chris Olie (Genemuiden), ds. Alfred Post (Nieuw-Beijerland), ds. Gerben Roest (Huizen), ds. Aalt Visser (Garderen), ds. Bert Weerd (Huizen), ds. Jan Ouwehand (GZB) en zendingswerker in Egypte: Willem-Jan de Wit.


Op zijn facebookpagina heeft Willem-Jan een prachtige fotoimpressie van de reis staan. Klik hier om ze te bekijken.

 

18 januari – Werelden komen samen

Bij de piramides kwamen veel werelden samen. Allereerst de wereld van de farao’s, waarin met grote precisie aandacht werd besteed aan de overgang naar het eeuwige leven. De precisie waarmee de drie piramides op de vlakte van Gizeh langs een zuidoostelijke lijn liggen, de precisie in de afmetingen van de piramides, de precisie van alle rituelen rond de mummificatie die ons in het Egyptisch museum werden getoond. Naast trots op het ‘wereldwonder’, de ‘beschaving’ die zichtbaar wordt in de piramides, is het voor sommige Egyptische christenen ook een verwijzing naar de gerichtheid op de eeuwigheid, op het goddelijke, die kenmerkend is voor het land.



Bij de piramides liepen we als predikanten in tweetallen samen met een student. De studenten begeleidden ons, o.a. om een goede prijs af te spreken voor een ritje op een kameel. Maar vooral was de bedoeling dat we met elkaar in gesprek zouden zijn. Aalt Visser en ik liepen deze ochtend samen met Armia (zijn naam is afgeleid van Jeremia) rond in de wereld van de piramides en farao’s. In het gesprek met Armia werd duidelijk dat hij met zijn leeftijdgenoten in een heel andere wereld leeft, door Armia ‘postmodern’ genoemd. Technologie en Facebook hebben eraan bijdragen dat zij in een heel andere wereld terecht gekomen zijn dan vorige generaties. Een wereld van allerlei verschillende perspectieven, open, verwarrend, waarin twijfel normaal is. Ook in het weekend, met Jan Ouwehand op bezoek bij de jonge pastor Samer Karam, verwoordde Samer dit. Jongeren in Egypte leven in een vergelijkbare wereld als Nederlandse jongeren. Vragen over wetenschap, relaties, seksualiteit, enz hebben zij evengoed. En ook in Egypte is er de uitdaging hier werkelijk op in te gaan en de jongeren niet met standaardantwoorden tot zwijgen te brengen en te vervreemden van de kerk. Het nominale christendom (christen zijn zonder werkelijke band met Christus’ kerk, en wie weet ook niet met Hem zelf) is een issue in de Egyptische kerk. Omdat christen zijn in Egypte ook betekent deel zijn van een groep (naast de moslims), en van je familie (die in de regel vanouds christelijk is), en de overheid ervan uitgaat dat je tot het christendom of de islam behoort (het staat op je identiteitskaart), is ongeloof en twijfel (laat staan atheïsme) niet snel zichtbaar in Egypte.



Naast de oude wereld van de piramides en de nieuwe wereld van jonge Egyptische christenen is er de wereld van de islam. Armia vertelde ons dat er onder zijn vrienden moslims zijn; dat hoorden we van meer mensen, in veel opzichten leven christenen en moslims in vrede samen. Met zijn vrienden die moslim zijn spreekt hij geregeld over wie God is. Missie richting moslims is zeer problematisch, maar het inhoudelijke gesprek wordt zeker gevoerd. Als Egyptische christen moet je helder hebben wat je gelooft, Armiawas niet de enige die geïnteresseerd is in systematische theologie.
 
Als groep spraken we deze dag over theologische vragen die de reis ons geeft. Eén van de vragen is de vraag naar onze theologie van de islam. Het is de vraag hoe ver wij daarmee zijn in Nederland. De Egyptische kerk leert ons dat er twee kanten zijn. De ene kant is: je hebt op de een of andere manier samen te leven. Willem-Jan legde ons uit dat dialoog in Egypte niet is: ‘samen kijken hoe je van twee godsdiensten één verwaterde godsdienst kun maken’, maar: ‘voorkomen dat je elkaar de kop inslaat’. In de Egyptische kerk is dan ook aan alle kanten te merken hoe kerken zich inzetten voor de kwaliteit van de samenleving. Aan de andere kant werden wij ook gewaarschuwd voor de islam. Geen Egyptische christen zou zeggen dat de islam een godsdienst van vrede is, ‘wij weten wie ze zijn, wij kennen ze al veertien eeuwen’. Armia vatte zijn houding tegenover moslims goed samen: ‘we love them, but not the way they think’.
 
Tenslotte is er nog de wereld van de rijken. ’s Middags aten we in het prachtig groene en hooggelegen Al-Azhar Park. Een oase van rust en frisse wind tussen de eindeloze drukte, stoffigheid en rommeligheid van Caïro. We aten er goed. De studenten vertelden dat het voor hen ook één van de eerste keren was dat ze daar eten. Het kost nogal wat. Met een bijbaantje op het seminarie verdienen ze 200 pond per maand, 300 als ze getrouwd zijn. Twintig pond is ongeveer 1 euro. In de avond gingen we naar een andere plek voor rijken: City Stars, een enorm groot en glimmend winkelcentrum. Voor miljoenen in Caïro is er een voortdurende strijd om het bestaan (hoewel ze daar ook met veel humor mee omgaan), in City Stars is er materieel genot voor de rijkeren.
Met ons bezoek aan City Stars raakten we weer aan de wereld van de piramides van de ochtend. Ook toen waren er velen die streden en slaafden om het bestaan, en aan de top een rijke farao met daaromheen rijke families en functionarissen, de piramides blonken destijds met goud en juwelen als City Stars. In die wereld klonk ooit Gods Woord door de mond van Mozes, en ‘hij beschouwde de smaad van Christus als grotere rijkdom dan de schatten van Egypte’ (Hebr. 11: 26). Zo klinkt nu nog Gods Woord, door Jezus Christus en de Heilige Geest. En zijn Egyptische christenen in alle werelden waarin zij leven getuigen van Gods Koninkrijk!
 
ds. Gerben Roest


17 januari - Een levende kerk met visie

We zijn pas een week in Egypte, het lijkt veel langer door alle indrukken, gesprekken, wat we zien, wat we horen, wat we ruiken en ervaren…..

Na een prima ontbijt in het seminarie ontmoeten we mevrouw Anne Emile Zaki, docent praktische theologie aan het seminarie. Sommigen kennen haar omdat ze in 2015 in Nederland is geweest op GZB-bijeenkomsten en daar ook gesproken heeft. Indrukwekkend was haar verhaal en de visie voor de predikanten in opleiding. Niet zozeer een pakket wat je allemaal moet kunnen, maar dat de geestelijke vorming zo belangrijk is. Hoe ben je christen? Hoe leef je met elkaar als discipel van Christus? Maak geen karikatuur van de ander, maar ontmoet andere tradities in hun sterkte en kracht en ga van daar het geloofsgesprek aan. Daarnaast: Hoe zorg je ervoor dat jezelf gevoed blijft worden? Hoe wordt Christus zichtbaar in je leven? Herkenbare vragen en punten waarin we zelf als predikanten kunnen leren. We nemen heel wat mee als geestelijke bagage voor thuis.

Daarna zijn we onder leiding van Willem-Jan naar de Al Azhar-moskee geweest. Indrukwekkend is het gebouw – als het hart van de soennitische islam in Egypte. We hebben gesprekken met vriendelijke studenten die ons uitdagen op zoek te gaan naar de waarheid. Wat is waarheid? De Waarheid is Jezus Christus, Gods Zoon. Met een stil gebed in ons hart gaan we verder. We hebben een uur de tijd voor de souvenirs terwijl we langs ontelbare kraampjes en stalletjes met allerlei koopwaar lopen. Een leuke ervaringen om het spel van bod en tegenbod te spelen.

’s Middags gaan we 2 aan 2 mee naar een gemeentestichtingsproject. Het is aan de rand van Caïro waar Hans Breugem en ik naar toe gaan. Pastor John is onze chauffeur, hij is als predikant voor 3 dagen aan deze Egyptische pioniersplek verbonden. We ontmoeten bij aankomst in het nieuwe gebouw de andere predikant en 2 vrouwen die met hart en ziel bij de gemeente betrokken zijn. 3 jaar geleden begon het met niets, nu zijn er 56 gezinnen. Er is een visie op ‘kerk zijn’ die staat in het teken van visioenen zien en dromen dromen. Het betekent aanwezig zijn voor iedereen opdat Christus gekend, gediend en gevolgd zal worden. De 2 vrouwen vertellen over hun eigen persoonlijke betrokkenheid: Visie op hen die geen rechten hebben: wezen, kinderen in armoedige omstandigheden, jonge meisjes en vrouwen wordt niet alleen een luisterend oor geboden, maar ook een helpende hand vanuit de liefde van Christus. We merken de gloed en de geloofsmoed bij deze broeders en zusters. Al biddend de hand aan de ploeg slaan, bewogen en bescheiden, doortastend en toekomstgericht. We vertellen over de gemeentes die we mogen dienen en Hans sluit af met een stukje te lezen vanuit Fil. 4:19 en 20 : Maar mijn God zal u overeenkomstig Zijn rijkdom, voorzien van alles wat u nodig hebt, in heerlijkheid, door Christus Jezus. Onze God en Vader nu zij de heerlijkheid in alle eeuwigheid. Amen. Hans dankt voor de zegeningen en bidt voor wijsheid, vervulling met de Geest en dat visies zichtbaar zullen worden in de nabije toekomst.

Bij veel ontmoetingen heb je het idee: Waarschijnlijk zien we ze hier op aarde niet meer, maar wel straks voor de Troon van het Lam. Bemoedigd en verrijkt keren we terug.

Fijn is het ook als collega’s elkaar te ontmoeten. Dankbaar zijn we voor de geestelijke en vaak geestige (die 2 gaan vaak samen op!) ontmoetingen en gesprekken met elkaar.

Hartelijke groeten uit Caïro!
Christiaan Olie 


16 januari - Ontmoetingen

Heel wat ervaringen die ik in Egypte opdoe, maken indruk. Voor de eerste keer zag ik met eigen ogen de woestijn. Het lopen en rijden door de stad is een ervaring op zich: alles wat ik daar zie, ruik, hoor en voel. Ook bij het bezoek aan de dorpen was er van alles te beleven.
Toch zijn het de ontmoetingen met mensen die het meest bijblijven.
 
Maandag 16 januari reisde ik van 10:00 uur tot 15:00 uur met de trein terug naar Caïro. Tijd om de ervaringen van het afgelopen weekend een beetje te laten landen. Op verschillende stations stapten collega’s in. We wisselden met elkaar de ervaringen uit over de steden en dorpen waar we waren geweest. Het was goed elkaar weer te zien. Natuurlijk ging het over de maaltijden, over het opgehaald worden met een rijtuig, over het rijden op een ezel, maar de ontmoetingen met de mensen had de meeste indruk gemaakt.
 
Voor mij en mijn collega was het bijzonder om te zien hoe de voorganger bij wie we te gast waren, met enthousiasme over zijn werk sprak. Joseph hoopt in maart bevestigd te worden in zijn gemeente als predikant. Hij heeft een kunstbeen na een treinongeluk zeven jaar geleden en herinnert zichzelf eraan dat God hem heeft gespaard.
 
De diensten waren mooie ontmoetingen. Toen we vertelden van recente verjaardagen van gezinsleden, applaudisseerde de gemeente enthousiast.
Het was geweldig om te zien hoe een blinde jongen het keyboard bespeelde en de gemeente voorging in het zingen. Dat gebeurde met zoveel passie.
Gemeenteleden waren vol overgave betrokken bij het zingen tijdens de eerste helft van de dienst. Naar de preken werd geluisterd en er werden later opmerkingen over gemaakt. Mensen vertelden wat hen had geraakt. Ik denk aan de man die vertelde dat hij drie jaar geleden tot persoonlijk geloof was gekomen: een mooi getuigenis.
 
Het geloof is een levende realiteit in Egypte. Dat heb ik gemerkt in ontmoetingen.
Een heel andere ontmoeting hadden we later deze dag. We mochten op audiëntie bij de paus van de koptische kerk. Een ervaring om niet snel te vergeten. Oog in oog staan met de persoon die een kerk vertegenwoordigt met een traditie van 2000 jaar.
We gingen met de paus in gesprek en vroegen naar zijn gedachten over de toekomst van Egypte en over de toekomst van de kerk. De paus gaf aan dat het voor Egypte belangrijk is dat er goede opleidingen zijn voor alle Egyptenaren. Hij wees op het belang van het gebed dat plaatsheeft in de kloosters. We vertelden hoe lastig het is om jongeren te verbinden met de tradities van het kerkelijke leven. De paus gaf aan dat jongeren vooral de vreugde en de liefde van het geloof moeten kunnen zien in de kerk. Afsluitend was er een indrukwekkend moment van gebed door Jan Ouwehand voor de paus.



De laatste ontmoeting was met Martine Kragt. Zij werkt in Caïro in een project om mensen van de koptisch-orthodoxe kerk op te leiden voor thuiszorg en voor werk in een verpleeghuis. Een mooie ontmoeting met een christen uit Nederland die de nood in Egypte ziet en daar een bijdrage aan levert.
We sloten de dag af met dankzegging en voorbede vanuit concrete ontmoetingen die we dit weekend hadden gehad.
 
Ds. Bert Weerd


zondag 15 januari – De toekomst hoopvol tegemoet 

Wat een dag....! Mijn collega ds. Hans Breugem zei zojuist tegen mij: "Wat we hier beleven, kun je met geen woorden overbrengen aan de mensen thuis." Ik ga hem, denk ik, gelijk geven. We verblijven dit weekend bij ds. Hani en zijn vrouw en 4-jarig zoontje. Hij is de predikant van een kleine presbyteriaanse gemeente van zo'n 80 leden. Het predikantsgezin woont boven een in aanbouw zijnd kerkgebouw. De kerkdiensten worden in de ruimte onder de in aanbouw zijne kerkzaal gehouden. Ieder weekend zijn er drie diensten. Op zaterdagavond en zondagavond mocht collega Breugem de prediking verzorgen, ik deed dat op zondagmorgen. Tussen de luide gebedsoproepen vanaf de minaretten door klonken ook de kerkklokken. De bijeenkomsten werden trouw bezocht door de leden van de gemeente. Ze vormen een hechte gemeenschap. Ze zijn als familie voor elkaar. 
 
Maar wat is er dan zo bijzonder aan ons bezoek? Wat valt er dan zo moeilijk te beschrijven? Laat ik dit zeggen. Allereerst is er de zichtbare armoede. Het dorp waar we verblijven kent geen verhardde wegen. De huizen zijn niet afgebouwd. Op veel plaatsen op straat ligt plastic afval. De huizen staan dicht op elkaar gebouwd. Kinderen hebben geen ruimte om te spelen. In de huizen kan het er ook soms gedateerd uit zien. Voor de kerk scharrelen geiten en een paar zwerfkatten rond. In de tweede plaats is er de prominente aanwezigheid van het islamitisch geloof. De gebedsoproepen klinken dagelijks langdurig en luid over het hele dorp. Ook in de huizen hoor je het overduidelijk. Maar de mensen van deze gemeente, die we hebben ontmoet, zijn zo mooi, zo hartelijk en liefdevol. Ze tonen ons zoveel gastvrijheid. Ze putten hoop en blijdschap uit hun geloof in God. Hoe dat alles samen gaat, valt met geen pen te beschrijven. 
 
De mensen weten zich bemoedigd door het bezoek van 'pastor Alfred' en 'pastor Hans'. Gelukkig zijn de verhoudingen met de ander kerk in het dorp en met de moslimgemeenschap formeel goed te noemen. Maar de christenen in deze gemeente maken zich wel zorgen over de toekomst van het land Egypte. Zal er in de toekomst een verdere radicalisering van islamitische mensen optreden? De mensen weten het niet. Ze kunnen niet in de toekomst kijken. Toch gaan ze de toekomst hoopvol tegemoet. De Egyptische kerk is al eeuwen lang een kleine minderheid in een overwegend islamitisch land. Zo moet ze haar weg vinden. Wat is het geheim van de kerk hier? Toewijding aan God van jong en oud binnen de gemeente. Een kerk die leeft bij het Woord, zal door haar Hoofd Jezus Christus bewaard worden. 
 
Wij kunnen als Nederlandse christenen ontzettend veel leren van de broeders en zusters hier in Egypte. Als ik het samenvat is dit wel een heel belangrijke les: de vijanden kunnen groot, veel en sterk zijn, maar zie vooral op Jezus. Leg je leven open voor Hem, dag in, dag uit. Bid dat je op Jezus mag lijken, die bad voor Zijn vijanden. Dan kun je anderen tot zegen zijn. Zijn kracht wordt in onze zwakheid volbracht. En Hij zal je bewaren en redden.
 
Er valt nog veel meer te zeggen. Het is inmiddels één uur in de nacht geweest. Over vier uurtjes begint de imam met z'n gebedsoproep vanaf de minaret weer. Ik ga maar gauw slapen. De Heere waakt over Zijn kerk, en over Zijn kinderen. In dat vertrouwen leven veel christenen hier. Zo ga ik ook slapen. Morgen gaan we terug naar Cairo. 
 
Ds. Alfred Post 


 

Donatie zendingswerk Egypte


Zaterdag 14 januari – ‘Van hetzelfde huis’

Met mijn hand in de zijne bidt hij voor mij, een heilig moment. In mijn beleving is het doel van onze reis bereikt: ontmoetingen met broeders en zusters 'van hetzelfde huis' in Egypte. Heerlijk om te ervaren dat dit 'huis' zo ruim is dat alle culturen en mensen uit alle volken daar in passen, zich thuis voelen.
 
Het is zaterdag. De dag waarop wij samen op weg zijn gegaan, maar onderweg uiteengingen in groepen van twee. Een oerdegelijke, maar zeer gedateerde trein brengt ons naar de verscheidene van tevoren door onze supergids Willem Jan, afgesproken plekken. De keuze van de GZB om eersteklas te reizen blijkt voor dit Egyptisch openbaar vervoer geen overbodige luxe te zijn. Maar de oude stoelen zitten, liggen heerlijk. Onderweg nemen we afscheid van elkaar en gaat ieder naar het aangewezen dorp in het gebied waar de presbyteriaanse kerk verscheidene gemeentes heeft. Dat iemand van ons zo slim is geweest om nog snel voor ons uiteengaan een Whatsapp-groep van de reizende dominees te maken, heeft voor het uitwisselen van onze ervaringen tijdens het weekend redelijk gewerkt. Want wifi is er op het platteland van Egypte natuurlijk niet overal. Het vervolg van deze blog zal zich dan ook beperken tot de bevindingen van Peter en ondergetekende.
 
De ontvangst bij het domineesechtpaar in het dorp waar wij dit weekend zijn 'ondergebracht' is buitengewoon hartelijk. Voor Egyptische begrippen echter de normaalste zaak van de wereld: gasten bereid je de beste plek, zet je het beste voedsel voor en wel zoveel dat ze het niet opkunnen. En waag het niet te stoppen met eten als je maag vol is, want dat is onbeleefd. Toch ontkomen we tijdens die weekend niet aan deze vorm van onbeleefdheid. Want je wilt toch ook de reis nog een keer vervolgen.



Ons programma voor de rest van de zaterdag is rijk gevuld met ontmoetingen. De jonge predikant is een hardwerkende pastor, met hart voor zijn gemeente en zo bescheiden dat hij pas na anderhalve dag vertelde dat sinds zijn komst anderhalf jaar geleden de gemeente bijna verdrievoudigd is. Wat wil je ook met drie kerkdiensten. Een op zaterdagavond en twee op zondag. Maar dat aantal diensten is daar al een oude traditie. Nieuw in de gemeente die wij bezochten is de ruimte voor jongeren om een deel van de dienst te leiden met praise. En dan niet zomaar wat liedjes zingen, maar echt vol overgave in gebed,  aanbidding en zang.



De dienst op zaterdagavond laat qua bezoekers een mix zien van jongeren en ouderen. Ik houd die avond de preek die gaat over Johannes 5:5-18 met als thema 'Ik heb geen mens'. Na de dienst zijn er mooie ontmoetingen. Gemeenteleden worden uitgenodigd door de predikant voor een 'interview' met Peter en mij, al of niet met tolk. Verscheidene gemeenteleden geven zich daarvoor spontaan op. Onder hen is een artsenechtpaar dat al vele jaren de gemeente bezoekt, maar niet een speciale taak in de gemeente heeft. Op de vraag hoe zij hun geloof beleefden, antwoordde de man -chirurg in provinciaal ziekenhuis - : "De tegenslagen in mijn leven hebben mij dichter bij God gebracht, anders zou ik hier niet gezeten hebben." Een bijzondere ontmoeting is het geworden, uitlopend op een gebed voor elkaar. Opeens voelde ik mij bij de hand genomen, letterlijk. Met mijn hand in de zijne bad hij voor mij. Vurig, vol overgave, vol geloof en hoop.
 
Hoop, dat is wat in deze en andere ontmoetingen hier naar voren komt en aan ons wordt overgedragen. Hoop voor de kerk in Egypte, hoop voor het land. Een volle zaterdag met bijzondere ontmoetingen. Een echte voorbereiding op de zondag, voor velen in de gemeente een werkdag, voor de jongeren een dag waarop zij examens doen en die op de zaterdagavond aan ons persoonlijk voorbede daarvoor hebben gevraagd (!). Een voorbereiding ook op de twee diensten van de zondag waarop wij in deze bijzondere gemeente het Woord van God bediend hebben uit Psalm 146 (Aalt) en Peter met Mattheüs 13, de gelijkenis van het goede zaad en het onkruid. Een preek over de hoop, de verwachting van de oogst die komt!
 
Aalt Visser


13 januari – Christenen leven met hoop voor hun kerk en hun land

Alweer een dag overvol met indrukken. Overweldigend soms in velerlei opzicht. Vandaag brachten we door in het centrum van Cairo. Het is vrijdag, dus voor de Egyptenaren een vrije dag. Christenen gaan ook op vrijdagmorgen naar de kerk. In de grootste presbyteriaanse kerk van de stad, en daarmee van heel Cairo, maakten we een dienst mee. De preek ging over de kracht van de Heilige Geest, n.a.v. de tekst uit Mattheus 3 waar Johannes de Doper zegt dat na hem Iemand komt die zal dopen met de Heilige Geest en met vuur. Wat opviel is dat de christenen hoopvol zijn. Dat viel ons eerder in de week ook op in gesprekken met zowel protestantse als koptische christenen. Ook al zijn er behoorlijke veiligheidsmaatregelen nodig en is er achterstelling, christenen leven met hoop voor hun kerk en hun land.

Ook op het programma stond een bezoek aan het beroemde Egyptisch museum, waar de schatten van Egypte indruk maakten. De rijkdom en pracht van de Farao’s imponeert ook nu nog. En dan te bedenken dat die schatten gevonden zijn in graftombes. Er werd tijdens het leven veel aandacht besteed aan het hiernamaals, wat je daar verder ook allemaal nog van vinden kunt.

De Nijl is de levensader van Egypte. Op de rivier, dobberend in een zeilboot, hebben we onze lunch gebruikt, terwijl we probeerden eerdere indrukken te verwerken voor onze situatie in de gemeenten in Nederland. Het gesprek daarover gaat nog altijd door, net zoals de Bijbel spreekt over Egypte met twee woorden. Het is het toevluchtsoord voor het gezin van Jakob en later voor Jozef en Maria en de Heere Jezus als kind. Tegelijk is het ook niet de eindbestemming. Zo is er vaak verwondering en herkenning in tradities die erg verschillen van die van de onze. Soms is er ook vervreemding.

De middag brachten we door in wat koptisch Cairo wordt genoemd, oftewel een klein gebied met zeven kerken, waar overigens ook nog een synagoge staat. Deze wordt niet gebruikt, maar wel goed onderhouden. Toen een kerk zekere tijd niet werd gebruikt hebben christenen in de negende eeuw het gebouw uitgeleend. Een mooie gedachte. Volgens de overlevering is hier ook een grot waar de heilige familie, zoals men Jozef en Maria en het kind Jezus hier noemt, heeft verbleven tijdens hun verblijf als asielzoekers.

Vandaag maakte we ook kennis met het openbaar vervoer in Cairo. Taxiritten zijn voor diegenen die niet al te bang zijn uitgevallen een ‘belevenis’. Het metrovervoer is uitstekend en vergelijkbaar met Nederland. Morgen hopen per trein te reizen. Een nieuwe ervaring. Dan gaan we in tweetallen op bezoek bij lokale gemeenten in kleinere steden en dorpen.

Ds. Peter de Groot

 

12 januari – Bezoek aan twee kloosters

Via een woestijnweg zijn we vandaag met een flinke snelheid naar het St. Anthoniusklooster gereden, op ruim 334 kilometer ten zuidoosten van Cairo. Het vroege opstaan werd rijk beloond met een bezoek aan dit klooster, gebouwd 361-363 na Christus. Samen met het dichtbij gelegen Paulusklooster de oudste christelijke kloostertraditie ter wereld. Deze begon met Paulus en Anthonius die onafhankelijk van elkaar zich uit de wereld terugtrokken omdat ze zich helemaal aan God wilden wijden.
 
De wereld bleef met name Anthonius wel op de hielen zitten, zodat hij zich terugtrok in een grot op 300m hoogte. Tegenwoordig is er een trap, zodat iedereen (afhankelijk van zijn conditie) min of meer gemakkelijk de grot kan bezoeken. We houden het maar binnen de groep voor wie dat de meeste zweetdruppels kostte. Vanuit de grot waar Anthonius zich vaak zwaar aangevallen voelde door demonen, klonk zo’n 1700 jaar later Hollands Psalmgezang: ‘God heb ik lief…’
 
Met een hedendaagse volgeling van St. Paulus spraken we over zijn ervaringen in het klooster. In bijna dezelfde bewoordingen sprak hij over de aanvallen van de duivel die hem ook in het klooster wel weet te vinden en tastbaar, hoorbaar en zelfs ruikbaar aanwezig is. In vergelijking met deze strijd, noemde hij internet maar een klein gevaar. De broeder vroeg ons te bidden voor de eenheid van de kerk.
 
De kerk kent ook in Egypte verschillende stromingen, zoals de zeer oude Koptisch Orthodoxe Kerk en de Presbyteriaanse Kerk waar we zondag zullen voorgaan. Het christelijk geloof is bijna sinds het begin van de jaartelling onafgebroken in Egypte aanwezig en heeft nu een minderheidspositie. Ondanks de bedreiging, discriminatie en andere negatieve ontwikkelingen is er ook sprake van groei en komen er zelfs moslims tot geloof in Christus. Met name deze mensen hebben te maken met hevige gevolgen van hun bekering. In de kloosters zagen we diverse gezinnen die daar kwamen voor gebed, bezinning en een zegen. Er treden ongeveer 10 mensen per jaar toe. Mijn beeld van een kerk die bijna ondergronds moet en een snel slinkende minderheid vormt moet ik bijstellen. Dit neemt niet weg dat de bedreiging soms meer dan tastbaar aanwezig is. 

ds. Hans Breugem


 


11 januari - Een éénogige heilige

Simon de schoenmaker was een heilige uit de 9de eeuw. Hij stak zich met zijn leerlooierspriem een oog uit. Hij voelde de verleiding toen hij bij het aanmeten van een schoen iets teveel zag van het been van een jonge vrouw. Beter met één oog behouden worden, dan met beide ogen verloren te gaan.  De gids bij de Rotskerk verzekerde ons dat dit een onjuiste exegese was van de woorden van Jezus. Tegelijkertijd werd er aan de heiligheid van deze man niet getwijfeld.  Hij werd door Maria aangewezen  toen de kalief de Koptische paus had uitgedaagd om een berg te verplaatsen. Zoiets zou het geloof immers kunnen, volgens de woorden van Jezus in Mattheüs 17. En op zijn gebed verhief de berg zich en verplaatste zich 3 kilometer. Op schilderijen staat hij op dat moment achter de paus omdat hij uit bescheidenheid niet vooraan wilde staan.  Aan de rand van de berg, half onder deze berg is een kerk met  twintig duizend zitplaatsen. Een kerk aan de rand van een christelijke wijk van Caïro, de wijk van de vuilnisophalers.

Hier vind je de geest van de Koptische kerk. In de wijk wonen en overleven mensen aan de rand van de samenleving.  Ze worden gedoogd. Vanuit ons perspectief hebben ze geen toekomst. En toch geloven ze in een God die bergen kan verzetten. Niet al te lang geleden was er geen stromend water, geen elektriciteit en waren er geen ‘normale’ huizen.  Bij het overleven heb je niet zoveel aan theoretische beschouwingen,  dan heb je hoop en moed nodig. Toen,  zo zegt het verhaal , God de berg optilde scheen de zon onder de berg door. Op zo’n manier wordt het een verhaal van hoop voor de kerk in Egypte en voor ons. We geloven in een God die toekomst geeft, die  bergen kan verzetten.

Er was wel een éénogige schoenmaker voor nodig.  Misschien las hij de tekst niet goed, maar hij wilde wel de weg van Jezus gaan en daar word je niet belangrijk door, maar wel heilig.  Dat brengt terug bij jezelf. Het geloof delen in een God die bergen verzet, vraagt van mij met Jezus verbonden te zijn en Hem toegewijd te zijn. 

Jan Ouwehand


 

1o januari – Welke verwachtingen heb ik?

Het is nacht in Cairo. Mijn medereizigers hebben hun bed opgezocht. Ik vertel jullie graag hoe onze tocht naar Egypte vandaag verlopen is, alvorens voor het eerst op Afrikaanse bodem te gaan slapen.
Even kort feitelijk: rond het middaguur ontmoetten we elkaar op Schiphol. Ons vliegtuig zou 15.00 uur vertrekken, maar het werd 16.30. Even na 21.30 landen we in Cairo. Uren van wachten, praten, eten en drinken. Uren waarin we elkaar (beter) leren kennen, een boek lezen, een puzzeltje doen en een enkeling heerlijk ligt te maffen. In Cairo begroet Willem-Jan de Wit ons enthousiast.  Er volgde een leuk ritje naar het Evangelical Theological Seminary, met veel preventief getoeter en aan alle kanten inhalen. Nadat we de koffer op onze kamer hebben gelegd, komen we samen op Willem-Jans kamer. Allerlei vragen krijgen zijn grondig antwoord, we nemen het programma voor de komende dagen door en danken onze God voor deze dag.
 
Welke verwachtingen heb ik van deze reis? In het vliegtuig schreef ik er vier op:
1. Broeders en zusters in Christus ontmoeten. Met blijdschap merken dat je dezelfde Heer dient. En tegelijk opmerken dat je behoorlijk verschillend bent. Een bredere, katholiekere blik op Christus' kerk, dat hoop ik te krijgen. Theoretisch, belijdend, ben ik zeker 'katholiek' - maar deze ervaring in een andere wereld zal dat werkelijker maken, verwacht ik.
2. Een scherper beeld krijgen van wat 'de islam' is. Ondanks pogingen deze godsdienst genuanceerd te bekijken, moet ik toch erkennen dat mijn beeld overwegend negatief is. Uiteraard is dit mede gestempeld door de westerse blik. Hoe is het hier echt, in een door de islam gedomineerde maatschappij?
3. Geestelijke groei, ook samen met collega's. Eerlijk gezegd zijn gesprekken met collega-predikanten in Nederland regelmatig van het niveau 'zeg, ben je nog druk?'. Zoals bij de meeste gewone mensen. Nu zijn we als collega's samen weg uit onze gewende omgeving. In mijn ervaring is dat een kans, kan dit een ruimte openen voor gebed en vernieuwd naderen tot God. Je beziet je leven even vanuit een ander perspectief.
4. Indrukken opdoen van een land/cultuur met veel gewicht; zowel in de oudheid, als in bijbelse tijden, als in het huidige Midden-Oosten. De farao's, Abraham, Jozef, Mozes, Jezus, wie is hier al niet geweest. De kerk hier is oeroud, wij Noord-Europeanen werden heel wat later beschenen met het licht van het evangelie. Egypte is een oerland. Het programma dat Willem-Jan met zorg heeft samengesteld biedt ons allerlei mogelijkheden om dit te verkennen. Met veel verwachting zie ik de komende 9 dagen tegemoet!
 
Gerben Roest
 

Reageer op dit artikel