Weblog

Aad & Dineke van der Maas

Overleven in Albanië

ill860

Een dag voor ons vertrek naar Albanië in 2017, kreeg ik (Dineke) van iemand het boek ‘De belofte van de nakomeling, overleven in Albanië’ van Hélène Wesselingh. Een dikke pil die nog wel in de koffer paste. Toen we eenmaal gesetteld waren in Tirana begon ik het boek te lezen. Het ging over een Joods-Nederlandse familie, die op de vlucht ging voor de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog en in Albanië terecht kwam. Daar hebben ze de oorlog overleefd. Heel bijzonder om te lezen, want in dat land wonen wij nu. Ik vraag me af: “Wordt er hier nog wel eens over dit thema gesproken?”

Op 5 mei vieren we in Nederland bevrijdingsdag, nadat we op 4 mei alle gevallenen herdenken. Kortgeleden kwam ik er achter dat 5 mei ook een gedenkdag is in Albanie. Op deze zogenaamde ‘Martelaarsdag’ worden alle gesneuvelden voor de vrijheid van Albanië   herdacht. Albanië heeft veel bezetters gekend, voor lange periodes. Zo ging het land meer dan 5 eeuwen gebukt onder het Ottomaanse juk. En later werd het bezet door het destijds fascistische Italië. Na de capitulatie van Italië (1943) kwam Albanië  in handen van de nazi’s. In die tijd zijn er ook Albanezen omgebracht, omdat ze Joden hielpen onderduiken.

Het is heel bijzonder dat tijdens de Tweede Wereldoorlog het aantal Joden in Albanië niet is afgenomen, maar juist is toegenomen. (van 200 naar ong. 2000 !!!) Dat staat in schril contrast tot alle andere Europese landen, waar veel Joden omkwamen of afgevoerd werden. Albanië was in de oorlog juist een land waar Joden heen vluchtten om veilig te zijn. Ze werden door lokale bewoners opgenomen in hun huizen, met gevaar voor eigen leven. Hoewel de nazi’s echt wel wisten dat er Joden moesten zijn, werden ze niet gevonden. De Albanese bevolking beschermde hen. De aloude regels van gastvrjiheid uit de zogenaamde Kanun en Besa speelden hierbij een belangrijke rol. Volgens deze regels behoort iemands huis in de eerste plaats aan God, dan aan de gast en als laatste aan de bewoners zelf.

Kort na de Tweede wereldoorlog werd Albanië communistisch en werd het steeds moeilijker om in vrijheid het geloof te beleven. Na de val van het communisme in de jaren ’90 zijn bijna alle Joden vertrokken naar Israël of de VS. Er is nog wel een kleine synagoge in Tirana. Maar of die nog functioneert, weet ik niet.

Wat mij verbaast is dat ik de Albanezen bijna nooit hoor over dit stuk van hun geschiedenis. Hoe is dit mogelijk? Dit is toch een verhaal waar je trots op mag zijn! Door de lange periodes van onderdrukking en de moeite om daar nu weer bovenop te komen, is deze moedige daad misschien niet bij veel Albanezen bekend. Zo rond 4 en 5 mei moet ik regelmatig aan de Joden in Albanië denken. Wat moedig van de Albanese bevolking om hen te beschermen met gevaar voor eigen leven. Wat een gastvrijheid. Eigenlijk iets om vaker dan 1 keer per jaar bij stil te staan! 


 

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

Uitgezonden door

Wij worden uitgezonden door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. De roeping van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij God leren kennen en groeien in geloof. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor:

Wij gaan zorgvuldig om met uw gegevens. Lees hier meer over de privacy policy van de GZB.