Vissers in Zimbabwe

weblog Aalt en Anneke Visser

IDAI, what's in the name?

ill860

 

Overmachtig

Op 16 en 17 maart 2019 trok de cycloon Idai een spoor van verwoesting door een deel van zuidelijk Afrika. Met name de kust van Mozambique, maar ook delen van Malawi en Zimbabwe zijn zwaar getroffen. Alsof een reusachtig monster een enorme hap uit de duizenden vierkante kilometers Afrikaanse aarde genomen heeft, zo ziet het geërodeerde landschap er van boven uit. Talloze bomen, bruggen, huizen mét vele honderden mensen, vaders, moeders, kinderen in één keer opgeslokt. IDAI! Waar kwam hij vandaan en waar ging hij heen? In een zoektocht naar de betekenis van deze naam kwam er op het internet iets boven drijven van: ‘groot’. Gróót was hij, inderdaad, deze cycloon. Overmachtig! Te groot om als mens weerstand tegen te bieden.
 

Stilte na de storm
Om tot jezelf te komen heb je het soms nodig: stilte, stil worden. Maar ook om bij de ander te komen, bij zijn of haar pijn, verdriet, verscheurdheid, is het belangrijk om stil te zijn. ‘Stilte na de storm’, na Idai, de grootste cycloon tot dusver gemeten in de hierboven genoemde landen. Een stilte waarin de impact van de verwoesting doordringt tot de wereld en het huilen hoorbaar wordt van de honderden die hun doden betreuren. Als je erover na probeert te denken gaat het je duizelen: duizenden mensen ontheemd, ruim drie miljoen direct of indirect door deze superstorm getroffen. Rakelings is hij langs de plek (zie gele stip) getrokken waar wij wonen. Daar zijn wij nog steeds stil van, verwonderd over. Want waarom wíj niet getroffen al die andere mensen wel?


Storm van vragen

Zo blijft het in deze ‘stilte na de storm’ nog spoken in ons hoofd: hadden er niet meer en betere voorzorgsmaatregelen getroffen kunnen worden? Had de overheid niet eerder mensen moeten evacueren? Is er de afgelopen decennia voldoende onderhoud gepleegd aan de rivierdammen? Hoe zit het met de erosie als gevolg van ‘boomkap’? Een storm van vragen. Maar daar hebben de getroffen mensen en families van de slachtoffers nu niets aan. Onderdak, voedsel, schoon drinkwater om de cholera uitbraak het hoofd te bieden, zijn nu de eerste levensbehoeften".[1]
 

Kerken helpen kerken

De financiële hulpverleningsactie ‘Kerken helpen kerken’ is daarom -naast alle andere hulpverlening- meer dan welkom. In Zimbabwe zijn het met name de lokale kerken die (nood)situatie in kaart brengen en de helpende hand uitsteken, terwijl de overheid zich veelal druk maakt om de handhaving van haar bureaucratische regels.


Appje

Intussen -terwijl het in ons hoofd  nog spookte- ‘appte’ een Zimbabwaanse predikant: “God does things according to His will”. Zo kun je kennelijk ook met een dergelijke rampspoed omgaan en heb je wellicht minder vragen.
 

‘What is in the name?’

Het blijft echter fascinerend wat er in een naam verscholen ligt. In de naam Idai, maar ook in al die namen die door de orkaan getroffen zijn…. Kranten en nieuwslezers vermeldden hun aantallen. Maar al die mensen hebben namen. Namen hebben betekenis, al is de betekenis van de naam niet altijd zo duidelijk. Met grote compassie schrijft een lokale journalist hierover in een van de Zimbabwaanse kranten: “Tot  voor kort wist de wereld alleen dat er ‘zoveel mensen’ waren omgekomen door de cycloon. Maar er werden alleen getallen gepresenteerd. Getallen echter vertellen niet het ware menselijke verhaal. Namen doen dat wel. Zoals de lijst met namen van 4 leraren en 39 schoolkinderen van een basisschool in Dzingire (Chimanimani district) die in de modderstroom omgekomen zijn. Hun namen roepen beelden op, laten gezichten zien, vertellen verhalen; verhalen over hun eigen leven, over het leven van hun ouders en voorouders naar wie ze zijn vernoemd. Worden hun namen niet vermeld, dan worden de slachtoffers bedolven onder kille cijfers en sterven zo ‘een tweede dood’. Daarom is de lijst met namen van docenten en leerlingen van de basisschool in Dzingere zo kostbaar. Want daarop staan naast bijna elke achternaam twee, drie of meer namen van kinderen. Die lijst vertelt zo het trieste verhaal dat veel van de omgekomen kinderen aan elkaar verwánt waren. Broertjes, zusjes, neefjes, nichtjes waren ze van elkaar. Hun namen geven inzicht in de omvang van het verlies op familie- of clanniveau! Maar wat die lijst nog meer bijzonder maakt, is het feit dat al die namen met de hand geschreven zijn, in een keurig symmetrisch handschrift. Daaruit spreekt diepe eerbied, aandacht voor elk detail.
 
De onder tranen geschreven lijst in specifiek Zimbabwaans schoolschrift.
 

Het Zimbabwaanse onderwijssysteem is er op gericht om kinderen op te leiden om goed te schrijven, om zo de schoonheid van patronen en de onderlinge samenhang van de dingen te verbeelden. En daar is die naamlijst een schoolvoorbeeld van. In de met de hand geschreven namen zijn de slachtoffers gekend als mensen van de gemeenschap en behouden zij hun menselijke waardigheid.



Noodhulpactie gestart Kerken helpen kerken


Kerkenhelpenkerken.nl, het nieuwe noodhulp initiatief van de GZB, de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) en Verre Naasten start op verzoek van de lokale kerken een noodhulpactie voor zuidelijk Afrika.
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
[1] Bron: Alex T. Magaisa, The Standard, Cyclone Idai: What were their names?

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

  • Adre en Marja Lichtendonk

    1 april 2019, 09:53

    Be still and know that I am God.
    Heel veel sterkte gewenst in deze moeilijke omstandigheden.
    Met meeleven en in gebeden verbonden.
  • Gerrit Bok

    1 april 2019, 10:27

    een ramp ver weg krijgt een grimmig gezicht in de lijst met namen, meedogen in gaven en gebeden, en nog is het einde niet...

Uitgezonden door

Wij zijn uitgezonden door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. De roeping van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij God leren kennen en groeien in geloof. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor:

Wij gaan zorgvuldig om met uw gegevens. Lees hier meer over de privacy policy van de GZB.