Zuid-Afrika

Gerrit en José Heino-Kasbergen

​Gereformeerde Kerk Derdepoort

ill860

De afgelopen maanden hebben we een aantal kerken in de Moot (het gebied tussen twee heuvels in Pretoria – Meintjieskop in het zuiden en Skurweberg of Vlakkopies in het noorden) bezocht, waaronder de Nederduitse Gereformeerde Kerk, de Nederduitsch Hervormde Kerk, de Vrye Gereformeerde Kerk, twee ‘zwarte’ kerken (in de wijk Sunnyside en in de binnenstad van Pretoria) en de Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika. Het vinden van een ‘multiculturele’ gemeente blijkt moeilijk (zo niet onmogelijk) te zijn. In de twee ‘zwarte’ gemeenten waren wij de enige blanken. We overwegen ons daarom als ‘gastlid’ aan te sluiten bij de Gereformeerde Kerk Derdepoort (ongeveer 5 km van ons huis). De wijk Derdepoort, waar de kerk ligt, lijkt toe te groeien naar wat in Nederland een ‘achterstandswijk’ wordt genoemd. Dat blijkt uit het wegtrekken van (blanke) Zuid-Afrikaners met een ‘modaal’ of ‘bovenmodaal’ inkomen, het rondhangen van werklozen, de ‘verloedering’ van de wijk (vuil op straat) et cetera.

 
De Gereformeerde Kerk in Zuid-Afrika (GKSA) is niet dezelfde kerk als de vroegere Gereformeerde Kerken in Nederland. De GKSA is in 1859 in Rustenburg ontstaan vanuit de Nederduitsch Hervormde Kerk met als eerste predikant ds. Dirk Postma uit Nederland. Momenteel telt de GKSA 359 gemeenten. Naast Zuid-Afrika zijn er ook gemeenten in Namibië, Botswana, Zimbabwe en Zambia. De GKSA onderhoudt onder meer banden met de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland, de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt en de Nederlands Gereformeerde Kerken. De leden van de GKSA worden Doppers genoemd.
 
De Gereformeerde Kerk Derdepoort belegt op zondag twee diensten: om 9.00 uur ‘s morgens en om 18.00 uur (mei tot en met augustus – de winter) / 18.30 uur (september tot en met maart – lente, zomer en herfst) ‘s avonds. De liturgie is vrijwel gelijk aan die in de protestantse kerken in Nederland. Al worden in de ochtenddienst zowel de Wet als de geloofsbelijdenis gelezen. De psalmen komen grotendeels overeen met de psalmen in Nederland. Dit geldt echter niet altijd voor de melodieën. In het psalmboek staan verder een aantal ‘schriftberijmingen’ (gezangen) die worden gezongen. Nadat de kerkenraad en de dominee de kerk zijn binnengekomen, gaan de meeste kerkenraadsleden bij hun gezin zitten. Alleen de scriba (die elke zondag de mededelingen verzorgt) en de ouderling van dienst gaan in de kerkenraadsbanken zitten. De catechisatie wordt aansluitend aan de ochtenddienst gehouden onder leiding van een aantal kerkenraadsleden. Er is elke zondagochtend ‘koffie/thee drinken na de dienst’. Bij feestelijke of bijzondere gelegenheden (bijvoorbeeld dopen) kun je je vol eten met ‘soet’ en ‘sout’. Allerlei soorten taart en koekjes liggen dan broederlijk (of is het zusterlijk?) naast bijvoorbeeld stukjes kip en biltong (gedroogd vlees). Er is dan een ware ‘run’ op al het lekkers en iedereen laadt z’n bordje mudvol zoals dat de gewoonte is in Zuid-Afrika. Maar één koekje of stukje taart bij de koffie/thee getuigt niet van gastvrijheid.



Het aantal koffie-/theedrinkers is op deze zondagochtenden beduidend hoger dan gemiddeld. Daarnaast worden er regelmatig na de avonddienst bijeenkomsten gehouden waar iedereen van harte wordt uitgenodigd om ‘sop’ (soep) en ‘brood’ (soms verzorgd door de ‘susters’, maar het komt ook voor dat er wordt gevraagd om zelf brood mee te nemen) te blijven eten en gezellig na te kletsen. De ‘susters’ hebben daarnaast de gelegenheid om elkaar doordeweeks te ontmoeten en voor de echt vroege vogels (vooral mannen) is er gelegenheid om op woensdagochtend om 5.30 uur (!!!) deel te nemen aan een biduur in de pastorie naast de kerk. De nieuwe dominee, Hardus (voornaam) Lee (achternaam), vertelde ons dat hij nogal moest wennen aan dit tijdstip en dat hij blij is dat het in de pastorie wordt gehouden (want dan hoeft hij ‘pas’ om 5.15 uur zijn bed uit).

 
De Gereformeerde Kerk Derdepoort is een sociale gemeente. We zijn al door verschillende mensen aangesproken en krijgen regelmatig de vraag of we ons bij de gemeente gaan aansluiten. Het sociale aspect blijkt ook uit de activiteiten die in de wijk worden ontplooid. Zo wordt er één keer per maand bij een winkelcentrum soep uitgedeeld waarbij ook de jeugd wordt betrokken. Enkele weken geleden vond er op zondag na de ochtenddienst een ‘uitstapje’ plaats voor de jeugd naar Brits (ten noordwesten van Pretoria) om daar een ‘zwarte’ kerkdienst bij te wonen. Op deze manier wordt geprobeerd om de jeugd ook kennis te laten maken met andere geloofsgemeenschappen.
 
Enkele weken geleden zijn we op zaterdagmiddag naar een ‘spitbraai’ geweest ter ere van het huwelijk tussen ds. Hardus Lee en zijn vrouw Louise en tevens haar welkom in de gemeente (Derdepoort is de eerste gemeente van Hardus na zijn afstuderen aan de theologische school in Potchefstroom). We werden hiervoor uitgenodigd door de jeugd (al hebben de ouders het leeuwendeel van de braai verzorgd) en moesten zelf ons ‘eetgerei’ en drinken meenemen. Rond 12.30 uur kwamen we bij de kerk aan. Op het terrein naast de kerk stonden tafeltjes met stoelen gereed en twee enorme gasbraaien. Aan de ene braai hing een ‘takbok’ (een gehoornde antilope) en aan de andere een (deel van een) varken.



Rond 13.30 uur werd de maaltijd geopend en begon het eetfestijn. Met je bord langs de tafels met daarop een overvloed aan vlees, groente- en aardappelsalades, ‘pap’ (gemaakt van maismeel), saus voor over de pap et cetera en dan eten. Het is hier heel gewoon dat het eten wat overblijft na een etentje in een restaurant en nu dus bij de kerk in een ‘doggybag’ wordt meegenomen naar huis.



Na de braai werden we nog getrakteerd op koek en een muzikaal intermezzo. De koek was een ware caloriebom, maar erg lekker. De zangeres (een kleindochter van een van de gemeenteleden) bleek landelijke bekendheid te genieten.

Na een geslaagde middag zijn we rond 16.00 uur weer huiswaarts gekeerd. Deze middag deed ons denken aan de opening winterwerk in de Dorpskerk te Capelle aan den IJssel waar we ook vaak van een barbecue hebben genoten. We vinden het fijn dat we mede door dit soort bijeenkomsten onze plaats in een Zuid-Afrikaanse kerkelijke gemeente mogen vinden.
 
We hopen u in deze blog een kijkje te hebben gegeven in onze kerkelijke zoektocht en de Gereformeerde Kerk Derdepoort.

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

Uitgezonden door

Wij zijn uitgezonden vanuit de Hervormde wijkgemeente Dorpskerk te Capelle aan den IJssel. De uitzending is mede mogelijk gemaakt door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. De roeping van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij God leren kennen en groeien in geloof. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor:

Wij gaan zorgvuldig om met uw gegevens. Lees hier meer over de privacy policy van de GZB.