Zuid-Afrika

Gerrit en José Heino-Kasbergen

Kerst in Zuid-Afrika

ill860

In tegenstelling tot Nederland waar de dagen steeds korter en de temperatuur steeds lager wordt, voltrekt zich in Zuid-Afrika het omgekeerde proces. Hier zijn we op weg naar de langste dag (op 21 december komt de zon rond 5 uur op en gaat omstreeks 19 uur weer onder) en stijgt de temperatuur geleidelijk. Op dit moment (half december) is het overdag zo’n 35 tot 37 graden. Wist u dat de zon op het zuidelijk halfrond opkomt in het oosten en zich beweegt over het noorden naar het westen? Op het noordelijk halfrond komt de zon ook op in het oosten maar beweegt zich over het zuiden naar het westen waar ze ondergaat. Het is daarom belangrijk om in Zuid-Afrika de tuin op het noorden te hebben en de slaapkamers op het zuiden….
 
Kerstfeest
 
In onze kerkelijke gemeente hebben we het kerstfeest op zondag 2 december gevierd (er zijn echter ook gemeenten die het op de laatste zondag van november vieren).
Waarom zo vroeg? De decembermaand in Zuid-Afrika is te vergelijken met de zomervakantie in Nederland. Mensen die het kunnen betalen gaan rond half december op vakantie of op familiebezoek. De afstanden zijn groot. Van ouderen hoorden we dat ze hun kinderen gaan bezoeken die bijvoorbeeld in de Kaap (1500 km) of in Port Elizabeth (1100 km) wonen.
Het was een warme (letterlijk en figuurlijk) dienst. In de preek stond Psalm 150:6 (‘Laat alles wat adem heeft de HEERE loven’) centraal en het thema was ‘Ere aan God’. In de weekbrief stond de volgende samenvatting van de preek. ‘Vir ons is ’n Seun gebore. Aan ons is ’n Verlosser geskenk. Watter wonderlike woorde is hierdie nie om te hoor nie? Dit is immers ook wat ons in hierdie komende tyd, hierdie tyd van Kersfees gaan herdenk. Daarom pas dit ons, om soos die engele, ere aan God te bring. Vir daardie doel moet ons lewe ’n lewe van lofprysing en aanbidding tot God wees. Dit beteken hart en siel, hand en mond, in voorspoed en in teëspoed.’ We hebben veel kerstliederen gezongen en er waren muzikale bijdragen van de kinderen, een zanggroepje, de kerkenraad, twee mannelijke gemeenteleden en een jong vrouwelijk gemeentelid.



Na de dienst hebben we met elkaar koffie/thee/fris gedronken en ontbrak het niet aan ‘eetgoed’ (in de weekbrieven voorafgaand aan de kerstviering stond daartoe de volgende oproep: ‘Ons vra asb dat ons susters almal ’n bord eetgoed vir na die diens saambring’).


 
Nederlandsche Vereeniging
 
Bij een bezoek aan ‘De Soete Inval’, een winkel in Pretoria waar allerlei typisch Hollandse producten worden verkocht (drop, kruidnoten, hagelslag, mayonaise et cetera), lag op de toonbank een uitnodiging voor een kerstconcert dat werd georganiseerd door de Nederlandsche Vereeniging. Deze vereniging bestaat al 125 jaar en organiseert elk jaar een kerstzangavond in de eerste week van december. De prachtige Nederduits Gereformeerde Ooskerk die dateert uit 1928 en waar de zangavond plaatsvond ligt op ruim 3 km van ons huis.



Te midden van nagenoeg allemaal Hollandse immigranten hebben we Nederlandse kerstliederen gezongen, geluisterd naar enkele koren en solisten en werd het kerstevangelie voorgelezen.



Na afloop was er koffie/thee/fris met … echte Hollandse speculaas. Dit concert deed ons denken aan de Volkskerstzang die al sinds jaar en dag in Capelle aan den IJssel wordt georganiseerd.
 
Verzoeningsdag
 
Op 16 december wordt in Zuid-Afrika Verzoeningsdag gevierd. Van 1838 tot 1994 werd deze dag Geloftedag genoemd. Geloftedag was de dag waarop de Voortrekkers het tot dan toe onverslaanbare Zoeloe leger hadden verslagen. Deze gebeurtenis wordt beschouwd als het symbool voor de politieke en religieuze overwinning van de Boeren op de Zoeloes. Na de door het ANC gewonnen eerste algemene verkiezingen van april 1994 werd Geloftedag veranderd in Verzoeningsdag.
Een week voorafgaand aan de strijd werd elke dag door de Voortrekkers een ‘gelofte’ afgelegd. Als God hen aan de overwinning zou helpen dan zou die dag voorgoed een dankdag worden en men zou op die plek ook een kerk stichten.
De Slag bij Bloedrivier vormt een van de belangrijkste voorvallen van de Grote Trek in Zuid-Afrika. De Slag bij de Bloedrivier werd uitgevochten tussen de Voortrekkers en de Zoeloes op 16 december 1838. Op deze dag bestormde een Zoeloe leger van minstens 10.000 man sterk (de getallen op internet lopen nogal uiteen) het laager, een cirkel van 64 ossenwagens, waar 465 Voortrekkers met 200 knechten gereed stonden om terug te vechten.
Bijkomstig feit was dat de Zoeloes nog nooit verslagen waren in een gevecht. De Voortrekkers waren met hun vuurwapens en twee kanonnen veel beter uitgerust. Na de veldslag werd de balans opgemaakt, bij de Voortrekkers vielen slechts 3 lichtgewonden maar de Zoeloes leden een groot verlies, 3.000 mannen vonden de dood.
Ter nagedachtenis aan de Grote Trek werd in Pretoria het Voortrekkersmonument gebouwd. Op 16 december om 12.00 uur schijnt de zon door een koepel in het dak en verlicht een monumentale plaat gelegen in een crypte met daarop het opschrift Ons vir jou Suid-Afrika. Ondanks deze bloedige voorgeschiedenis is het monument tot op vandaag een indrukwekkend bouwwerk. Op zaterdag 1 december zijn we ’s avonds met Bep en Jan (onze (schoon)zus en zwager) naar een concert in het Voortrekkersmonument geweest. Op het programma stonden het Requiem van Mozart en Saint-Saëns Oratorio de Noël.


 
Pretoria
 
In Pretoria is het op dit moment (van half december tot na oud en nieuw) rustig. Het blijft onwerkelijk om het kerstfeest te vieren in de zomer. In de winkels en op de ‘shopping malls’ wordt de naderende kerst aangekondigd met versierde kunstkerstbomen en kerstliederen die je tegemoet schallen. De folders van de diverse supermarkten benadrukken dit alles. En dan te bedenken dat maar een klein deel van de Zuid-Afrikaanse bevolking zich deze luxe kan veroorloven…. Wat een tegenstelling! Regelmatig bekruipt ons het gevoel: Wanneer zal deze enorme tegenstelling kleiner worden? Zuid-Afrika, een combinatie van een eerste- en derdewereldland. Winkelcentra waarbij Alexandrium in Rotterdam in het niet valt. Maar ook ‘informele nederzettingen’ (krottenwijken) waar wij tot ons verdriet niet zouden kunnen wonen.





We mogen echter weten dat God zijn zoon naar deze wereld heeft gezonden voor een ieder van ons, rijk en arm, blank en zwart, groot en klein, waar dan ook ter wereld.
‘Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft’ (Johannes 3:16).

We wensen een ieder gezegende kerstdagen en een voorspoedig 2019.
 

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

Uitgezonden door

Wij zijn uitgezonden vanuit de Hervormde wijkgemeente Dorpskerk te Capelle aan den IJssel. De uitzending is mede mogelijk gemaakt door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. De roeping van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij God leren kennen en groeien in geloof. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor:

Wij gaan zorgvuldig om met uw gegevens. Lees hier meer over de privacy policy van de GZB.