Zuid-Afrika

Gerrit en José Heino-Kasbergen

Madibeng Centre for Research


Na de plaatsing van onze juni-nieuwsbrief op de website willen we u nu ook via deze blog meenemen in een stukje van ons werk en leven in Zuid-Afrika.

Op 1 april ben ik (José) begonnen met mijn werk op Madibeng Centre for Research (MCR) in Brits. In dit centrum wordt onderzoek gedaan naar medicatie en vaccinatie voor hiv/aids en tuberculose. Hiv en tuberculose zijn grote gezondheidsproblemen in Zuid-Afrika. Twintig procent van de bevolking tussen 15 en 49 jaar is besmet met hiv. Verder is Zuid-Afrika het land met het hoogste percentage ‘drug resistant tbc’. Dit betekent dat de beschikbare behandeling voor tuberculose niet aanslaat. Er wordt dus onderzoek gedaan naar nieuwe medicijnen voor tbc om tot een betere behandeling te komen en daarmee het overlijden aan en de verspreiding van tbc tegen te gaan.

’s Morgens loopt om half 6 de wekker af en een uur later zit ik in de auto op weg naar Brits. Brits is een plattelandsstadje op 70 kilometer afstand van Pretoria. Ik ben ongeveer een uur onderweg om bij MCR te komen. Het autorijden is hier een intensieve bezigheid. De taxibusjes die in groten getale rondrijden, nemen het niet zo nauw met de verkeersregels en snijden je rustig af als ze van baan moeten wisselen of stoppen zonder waarschuwing op de meest gevaarlijke plekken om mensen in of uit te laten stappen!

Op de tweebaanssnelwegen wordt volop ingehaald en niet zelden moet je uitwijken naar de vluchtstrook om een botsing te voorkomen. Er rijden maar weinig auto’s rond zonder deuken. Ik heb mijn eerste deuk in de achterbumper ook al te pakken doordat een auto achter mij te laat stopte toen ik in de rij stond om tol te betalen. Gelukkig was er alleen materiële schade.

Eenmaal veilig bij MCR aangekomen, begint de dag met het uitgebreid groeten van elkaar. Het is belangrijk om daar de tijd voor te nemen om mede daardoor tot een goede samenwerking te komen. Er werken ongeveer 50 mensen bij MCR, waarvan het grootste deel uit de omliggende plattelandsdorpen komt. Het heeft wel wat tijd gekost voordat ik alle namen van de medewerkers kende. Het zijn vooral namen in de lokale Tswana-stamtaal en daar struikel je nogal eens over!


De eerste weken heb ik veel moeten lezen over de onderzoeken die gedaan worden op MCR. Ik moest ook wachten op toestemming van een aantal Zuid-Afrikaanse commissies voordat ik daadwerkelijk met de deelnemers aan het onderzoek aan de slag mocht gaan. Het onderzoek waar ik nu aan meewerk, is de zogenaamde ‘ringstudie’.



Om deze studie te verduidelijken, zal ik u toch even mee moeten nemen in de hiv-problematiek die gelukkig niet alledaags is in Nederland. In Zuid-Afrika is het helaas wel dagelijkse realiteit. Hiv wordt voornamelijk via gemeenschap overgedragen. Heel veel Afrikaanse vrouwen hebben daarin een kwetsbare positie. De mannen zijn vaak langere tijd van huis en nemen het dan niet zo nauw met de contacten die zij aangaan. Zijn ze eenmaal weer thuis, dan heeft de vrouw een verhoogde kans op besmetting met hiv en tot nu toe kan de vrouw zelf niets doen om die besmetting tegen te gaan. Veel vrouwen en jonge meisjes zijn daarnaast ook slachtoffer van verkrachtingen. De man heeft traditioneel een machtspositie in de Afrikaanse cultuur.



De ‘ringstudie’ doet onderzoek naar een ring die vaginaal gedragen wordt door de vrouw en waar een medicijn inzit dat het hiv-virus ter plekke doodt, waardoor zijzelf dus iets kan gebruiken om de kans op besmetting met hiv te verkleinen. Om maximale bescherming te hebben, moet de ring continu gedragen worden en eens per maand door de vrouw verwisseld worden. Het onderzoek richt zich met name op de veiligheid en acceptatie van deze ring en de effectiviteit ervan.

Om deelnemers voor de studie te werven, wordt er veel geïnvesteerd in contacten met de vertegenwoordigers uit de verschillende dorpen.
Eens per maand is er een bijeenkomst met deze vertegenwoordigers op MCR. Zij worden dan bijgepraat over de onderzoeken, zodat ze de lokale bevolking daar op een juiste manier over kunnen inlichten. Daarnaast zijn zij ook de ogen en oren in de dorpen om geruchten en misverstanden over de onderzoeken te signaleren voordat die een eigen leven gaan leiden. Als bijvoorbeeld uit de ‘ringstudie’ zou blijken dat de ring een goede bescherming geeft en veilig is, dan zal die alleen door vrouwen gebruikt gaan worden als zij daar vertrouwen in hebben.

In mei heb ik een vergadering met de vertegenwoordigers bijgewoond. Ik werd hartelijk verwelkomd en het werd zeer gewaardeerd dat ik als nieuwe dokter bij de vergadering aanwezig was. Daarmee hoop je het vertrouwen van de vertegenwoordigers te winnen en door hen ook die van de lokale bevolking in MCR en het onderzoek.


Na afloop van de vergadering is het een groot feest als de frisdrank en de koekjes op tafel komen. Ik kan enorm genieten van deze contacten met de bevolking en heb grote bewondering voor de inzet die deze vertegenwoordigers hebben voor (de gezondheid van) de mensen in hun eigen dorpen!

Aan het eind van een werkdag is het weer een uur rijden om rond half 6 thuis te komen in Pretoria.


Al met al hebben we de eerste maanden in Zuid-Afrika als intensief ervaren. Volgend op een periode van bijna een jaar in Nederland waarin allerlei formaliteiten geregeld moesten worden, contacten met de GZB zijn ontstaan, een TFC (Thuis Front Commissie) is gevormd, het inpakken van onze inboedel, afscheid nemen van werk, familie, vrienden, de uitzenddienst en het afscheid van de kerkelijke gemeente en onze kinderen. Eenmaal in Zuid-Afrika begin je dan bij nul en hebben we een aantal drukke maanden achter de rug om in te huizen en enigszins ingeburgerd te raken. Iets gewoons als boodschappen doen bijvoorbeeld was en is een ware uitdaging! Wat voor groente moet je kopen? Welke boter nemen we mee? Waar vind je een kapper? Kennismaken met de buren, het vinden van een kerkelijke gemeente, het leren kennen van collega’s enz.

We denken regelmatig terug aan onze uitzenddienst en de zegen die we daarin mee hebben gekregen. We zijn dankbaar dat we hier mogen zijn en dat we ons in onze opdrachten gedragen weten door die zegen en gebed!

juni-nieuwsbrief

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

  • Ellen van Ouwerkerk

    14 juli 2017, 10:46

    Heel erg leuk om jullie dagelijkse activiteiten mee te lezen. Fijn dat jullie ons zo op de hoogte houden. Ik vind het fantastisch wat jullie daar doen.
    Vriendelijke groeten, Ellen

Uitgezonden door

Wij zijn uitgezonden vanuit de Hervormde wijkgemeente Dorpskerk te Capelle aan den IJssel. De uitzending is mede mogelijk gemaakt door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. Het verlangen van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij gaan leven zoals God het bedoelt. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor: