Care4Malawi

weblog Rieneke & Gert van de Pol

Jaarwisseling in Ekwendeni

ill860

Het is zondagochtend, de laatste dag van 2017. We zijn net terug uit de kerk – we bezochten de Engelstalige dienst. Die was beslist inspirerend. We vierden samen het Avondmaal. Voor zover ik me kan herinneren de eerste keer in m’n leven: op Oudejaarsdag het Avondmaal vieren. Maar wat is het heerlijk om dat op deze dag te doen!

Witte mensen en onze dankbaarheid

Er zijn twee Schriftlezingen vanochtend: Jesaja 54: 6-15 en Johannes 3: 16-19. De preek gaat over de overweldigende liefde van God. In dat licht mogen we deze dag zien. We zijn dit jaar gespaard gebleven, en daarin kunnen we alleen maar Gods liefde zien. De preek wekt echt op tot dankbaarheid en het prijzen van Gods liefde, en op allerlei momenten in de dienst krijgen dankbaarheid en lofprijzing ook echt gestalte. Het doet ons hart goed om daarin meegenomen te worden!
In de preek gaat het op een gegeven moment over 'white people'. Over ons drieën dus – Rieneke en ik zitten naast Kirsten, andere blanken zijn er niet. “Blanke mensen drinken hier in Malawi vaak geen water uit de kraan”, zo zegt de prediker, “omdat ze bang zijn daarvan ziek te worden. Maar laten wij niet denken dat ze dankzij hun eigen behendigheid gespaard gebleven zijn: het is uitsluitend de barmhartigheid van God! Bovendien worden blanken – ondanks al hun voorzorgsmaatregelen – net als alle mensen op aarde getroffen door allerlei ziektes.” Om ons heen stemmen mensen hoorbaar in met deze woorden. “En als we tijdens het autorijden dit jaar gespaard zijn gebleven voor allerlei ongelukken, laten we dan niet denken dat dat komt omdat we zulke goede chauffeurs zijn. Het is alleen dankzij de goedheid van God.” Opnieuw instemming om ons heen.
Zoiets beluisteren wij dan toch met gemengde gevoelens. Aan de ene kant: we stemmen vandaag graag in met de belijdenis dat we deze dag (en alle dagen van 2017) ten diepste alleen aan de genade en barmhartigheid van onze God te danken hebben. Alle eer aan Hem! Aan de andere kant: als God ons spaart, zet dat geen streep door onze eigen verantwoordelijkheid. Integendeel, God spaart ons vaak doordat wij geleerd hebben onze verantwoordelijkheid te nemen. Als we ziekten weten te voorkómen door ons verstand te gebruiken, goede adviezen en wetenschappelijke inzichten ter harte te nemen, dan is dat de weg waarin God ons spaart. Als we voor ongevallen bewaard bleven doordat we niet roekeloos reden, dan betekent dat niet dat we Gods bewarende hand dus minder nodig hadden. Welnee, dat wij voorzichtig reden wás Gods bewarende hand… Eerlijk gezegd zouden we willen dat dát wat meer tot mensen hier in Malawi doordrong. We kunnen door eenvoudig het goede te doen, onze verantwoordelijkheid te nemen en een andere weg in te slaan een kanaal zijn waardoor de zegen en bescherming van God naar ons en anderen toe komt.
Dat neemt niet weg dat we erg blij en bemoedigd waren door de grondtoon van de preek en van de dienst. Dit is een prachtige afsluiting van het jaar.

Vieren!

De manier waarop hier het Avondmaal gevierd wordt is plechtig en indrukwekkend. Terwijl we aan komen lopen, zet de processie zich net in gang. De dominee en de voorzanger voorop. Daarachter, allemaal in het wit gekleed: kerkenraadsleden die de ‘elementen’ dragen – brood en wijn. Zo schrijden zij vanuit de consistorie naar buiten, langs de zijkant van de kerk, om door de hoofdingang de kerk binnen te gaan. Ze doen dat al zingend: “Holy Lamb of God, / lo, upon the cross / For all men bearing / pain and loss.” Ze zijn vroeg: het is een paar minuten vóór half acht, het tijdstip waarop de dienst zal aanvangen. We zijn net op tijd. De meeste mensen zijn er nog niet, die komen later. Overal in de kerk hangt de kerstversiering nog: ballonnen.
De dominee gaat achter de tafel staan, die met een smetteloos wit kleed is afgedekt. Daarop, in rode letters, de woorden uit 1 Korinthe 11:24 – “Do this in remembrance of me”. De kerkenraadsleden overhandigen om beurten de schalen met brood en die waarop kleine bekertjes staan aan de dominee, die ze op de tafel neer zet. Ondertussen zingt de hele gemeente (of beter: wat daarvan al aanwezig is) het mee: “Holy Lamb of God, / lo, upon the cross / For all men bearing / pain and loss.” Als alles op de tafel staat leggen een paar kerkenraadsleden er een wit kleed over heen. De dienst begint.
Net als in Nederland wordt het Avondmaal na de preek gevierd. Maar voor het zover is, vindt eerst de collecte plaats. Een speciale Avondmaalscollecte hebben we hier niet. De collecte doen we hier op een andere manier dan in Nederland: de gaven worden niet opgehaald, maar iedereen komt naar voren om zijn of haar bijdrage in een grote mand te doen. Dat gaat bijzonder ordelijk: de mensen achter in komen eerst, en rij voor rij werken we naar voren toe. Bij de viering van het Avondmaal is het trouwens weer juist andersom: de mensen komen niet naar voren om daar brood en wijn te ontvangen, maar brood en wijn wordt naar de mensen gebracht: het wordt in de rijen door gegeven. We blijven dus op onze eigen stoel zitten.
De dominee leest woorden uit het formulier, dat ons bij de betekenis van het Avondmaal bepaalt. Hij spreekt woorden uit het Evangelie uit: “die in de nacht waarin Hij verraden werd, het brood nam, en na de dankzegging brak hij het”. Tijdens de laatste woorden breekt hij het brood, waarna hij de woorden van Jezus citeert: “Neem, eet, dit is mijn lichaam dat voor u gegeven wordt; doe dat tot Mijn gedachtenis”. Even later neemt hij de Avondmaalsbeker, houdt die omhoog en haalt de woorden uit het Evangelie aan: “Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in mijn bloed, dat voor u vergoten wordt.”
Vervolgens neemt eerst de predikant zelf een stukje van het brood en een slokje van de wijn. Daarna herhaalt hij de ‘instellingswoorden’ en reikt hij eerst brood en vervolgens wijn uit aan de kerkenraadsleden die om hem heen zitten. Tenslotte worden deze kerkenraadsleden ‘uitgezonden’ om het brood en de wijn uit te delen aan de gemeente. De schalen met brood en later met wijn worden in de rijen doorgegeven, te beginnen bij de voorste rij.
Tijdens de viering zingen we een aantal liederen. Eerst een lied dat men vandaag net als altijd met volle borst meezingt: “There is power, power, wonder-working power, / In the blood of the Lamb; / There is power, power, wonder-working power, / In the precious blood of the Lamb.” Later nog een kerstlied – in Nederland overal bekend, maar hier toch minder: “Hark! the herald angels sing, / Glory to the new-born King.”
Als ook de mensen op de achterste rijen het brood en de wijn hebben ontvangen, komen de kerkenraadsleden in processie weer naar voren. Ook nu zingen zij: “Holy Lamb of God, / lo, upon the cross / For all men bearing / pain and loss.” De hele gemeente zingt mee. Dit refrein kent iedereen goed, de uitbundige en plechtige zang van dit lied raakt altijd weer ons hart.
De ‘elementen’ worden weer aan de predikant gegeven, die ze op de tafel plaatst. Daarna gaat het witte kleed opnieuw over de tafel. Straks, na afloop van de dienst, zullen de ‘elementen’ weer even plechtig door de predikant van de tafel worden genomen en aan de kerkenraadsleden worden aangereikt. De stoet zal zich richting consistorie begeven, terwijl de gemeente opnieuw het prachtige lied over het heilig lam van God zingt.
Overigens: als ik het hierboven heb over brood, gaat het eigenlijk over ouwels; en wanneer ik over wijn spreek, bedoel ik in feite rode limonade. In onze kerk, de CCAP, is het not done om alcohol te drinken en dus wordt er bij het Avondmaal ook geen wijn gebruikt.

Bijbelstudie

Tegen het einde van de dienst kondigt de dominee enthousiast aan dat er in 2018 elke woensdagmiddag van vijf tot zes uur in de kerk bijbelstudie gehouden zal worden. Hij vertelt hoe belangrijk het is dat we geworteld zijn in het Woord van God en roept iedereen van harte op om er aan mee te gaan doen. Ook deze mededeling en oproep dragen er aan bij, dat we blij worden van deze dienst.

 Jaarwisseling

Komende nacht verwachten we geen vuurwerk om ons heen. Daarvoor moet je in Nederland zijn. Hoe brengen we dan de jaarwisseling door? We zullen wel niet de hele nacht in de kerk te vinden zijn, maar we zijn wel van plan er een stukje van mee te maken. De komende nacht is de kerk namelijk open en wordt er volop gebeden. De overgang van het oude naar het nieuwe jaar is een 'Prayernight'.
Morgenochtend zal er om 7.30 uur (!) een korte dienst gehouden worden - "voor degenen die er vannacht niet zijn". Ook daar willen we graag bij zijn.
Tussendoor willen we natuurlijk nog slapen en we kijken uit naar gezellige momenten met de twee stagiaires, Marianne en Kirsten. We gaan in elk geval met elkaar eten en verder zien we wel.
Ondertussen wensen we iedereen in Nederland een goede jaarwisseling en vooral: Gods zegen voor 2018!

Reageer op dit artikel

Geen Facebook? Reageer dan hier.

  • Cor Knijff

    31 december 2017, 04:05

    Vanuit Katwijk van harte Gods onmisbare zegen toegewenst voor het fantastische werk wat jullie daar ver weg doen. Groeten Cor en Ariea.

Uitgezonden door

Wij zijn uitgezonden door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. De roeping van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij God leren kennen en groeien in geloof. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor:

Wij gaan zorgvuldig om met uw gegevens. Lees hier meer over de privacy policy van de GZB.