Duizend heuvels vol vreugde

Weblog Rik & Caroline Mager

Rwanda: Land van de Duizend Heuvels

 

Geografie

Rwanda ligt in Centraal Oost-Afrika, ingeklemd tussen Oeganda, Tanzania, Burundi en de Democratische Republiek Congo. Het land is qua oppervlakte ongeveer half zo groot als Nederland. Rwanda ligt op grote hoogte: het laagste punt is de Rusizirivier op 950 meter boven zeeniveau. Stel je eens voor: in Nederland leefden we 5 meter onder de zeespiegel!
Een keten van vulkanen vormt het noorden van het land. Meer naar het westen en het centrum van het land zijn de heuvels lager, met steile hellingen. Het oosten bestaat uit savanne, vlakten en moeras. Overal in het land vind je kleine boerderijen waar aardappels, graan, bananen, koffie en thee wordt verbouwd. Ook zijn er verschillende nationale parken waar veel wilde dieren leven als gorilla’s, leeuwen, giraffen, olifanten, luipaarden, hyena’s en nijlpaarden.


Klimaat

Het klimaat in Rwanda is gematigd tropisch. Het kenmerkt zich door stabiele temperaturen gedurende het jaar. Door de hoogte valt de temperatuur mee. Overdag stijgt het kwik tot zo’n 25 graden, ’s nachts koelt het af tot een graad of 16.
Omdat Rwanda in de tropen ligt, zijn de seizoenen anders dan in Nederland. Er zijn twee regenseizoenen. Het grote regenseizoen begint in februari en duurt tot eind mei. Het kleine regenseizoen duurt van eind september tot half december. De tussenliggende maanden worden de droge tijd genoemd, hoewel er dan ook wel buien kunnen vallen.


Geschiedenis

Rwanda kent een roerige geschiedenis. Vanouds werd het gebied bevolkt door de Twa, een pygmeeënvolk dat leefde van verzamelen en jacht. Rond 700 voor Christus kwamen de Hutu. Zij waren akkerbouwers. Rond de 10e/14e eeuw AD kwamen de veehouders (Tutsi). Het Tutsi-koninkrijk annexeerde de meeste Hutu- en Twa-gemeenschappen. Gedurende een aantal eeuwen regeerde de Mwami. Invloed van buiten was er niet tot nauwelijks. Omdat het land ver landinwaarts lag, werd niemand in slavernij verkocht. Buitenlandse ontdekkingsreizigers werden teruggedreven en er werd nauwelijks handel met de buurlanden gedreven. Rwanda kende geen monetair systeem.
In 1885 werd Rwanda, samen met Burundi deel van Duits Oost Afrika. Dat was een overeenkomst op papier, want in de eerstvolgende 9 jaar zette geen Europeaan een voet op de grond. Toen de eerste generaal in 1894 kwam, was hij onder de indruk van de organisatie van het land. De regering werd volledig gedelegeerd aan de mwami en lokale chiefs. Begin 20e eeuw kwamen de eerste missionarissen. Zij zetten kerken, scholen en hospitalen op.
In 1916 viel België vanuit Congo Rwanda binnen. Ze namen de macht over. De bestaande machtsstructuren bleven bestaan, maar traditionele praktijken werden verboden. Op elk bestuurlijk niveau werden Belgische experts geïntroduceerd. Het idee dat Tutsi natuurlijke leiders waren nam tijdens deze periode een steeds vastere vorm aan. Deze groep, hoewel inmiddels fysiek een minderheid, werd bevoordeeld ten opzichte van de Hutu.
Na de Tweede Wereldoorlog staan assertieve Hutu op voor hun rechten. Het mondt eind jaren ’50 uit in een gewelddadig conflict, waarbij veel Tutsi vluchten naar de omringende landen. Op 1 januari 1962 wordt Rwanda onafhankelijk. De rollen worden omgedraaid: de Hutu vormen de regering. De situatie blijft echter af en aan gespannen. Het geweld tussen de Hutu en Tutsi laait van tijd tot tijd op. Onder invloed van de Verenigde Naties wordt een poging tot verzoening gedaan in het Arusha-akkoord in 1993. Er wordt een coalitieregering gevormd. Deze wordt echter gewantrouwd in de Hutu-gemeenschap. Extremisten zetten een haatcampagne op. Dat resulteert in 1994 in een drie maanden durende genocide onder Tutsi en gematigde Hutu.
Hierna wordt het Arusha-akkoord alsnog uitgevoerd, met Paul Kagame als sterke man in het middelpunt. Rond de grens met Congo, bij het Kivumeer, blijft het echter onrustig. Door de vluchtelingen is Congo min of meer betrokken geraakt bij het conflict. Pas begin jaren ’00 komt er een einde aan de militaire acties door het Lusaka-akkoord. De transitieperiode voor Rwanda, die sinds de genocide is ingezet, komt tot een einde bij de verkiezingen in 2003, waar de RPF (de partij van president Kagame) overtuigend wint. Ook wordt er een nieuwe grondwet ingevoerd. Alle aandacht is gericht op de opbouw van het land.


Bevolking

Rwanda telt een kleine 12 miljoen inwoners en is daarmee een van de dichtstbevolkte landen ter wereld. Het merendeel van de bevolking wordt gevormd door drie stammen, namelijk Hutu, Tutsi en Twa. Het officiële beleid is erop gericht om de verschillen tussen etniciteit te negeren. Iedereen is Rwandees. Ze hebben een gedeelde cultuur en spreken allemaal dezelfde taal: het Kinyarwanda. De bevolking is jong: ruim 40% is jonger dan 15 jaar.
Het grootste deel van de bevolking woont op het platteland. Er zijn een paar steden, die relatief klein zijn. De macht is gedecentraliseerd om de bevolking bij het bestuur van het land te betrekken. 


Economie

Rwanda’s economie heeft ernstig geleden onder de gewelddadige conflicten in het verleden. Maar sinds 2003 wordt er hard gewerkt aan opbouw van het land. Hoewel nog zo’n 60% van de bevolking onder de armoedegrens leeft, groeit de economie beetje bij beetje. De overheid runt op dit moment een programma genoemd “Vision 2020”. Het bestaat uit een aantal doelen die de regering in 2020 hoopt te halen. De laatste update laat zien dat ze op schema liggen. Er zijn weinig natuurlijke grondstoffen. Daarom is de economie voornamelijk gebaseerd op landbouw en toerisme. De infrastructuur in het land is goed, dankzij investeringen van de overheid met hulp van andere landen. Ook is er veel aandacht voor het milieu. Plastic tasjes zijn bijvoorbeeld verboden in Rwanda!


Religie

Vanouds kent Rwanda een inheemse monotheïstische religie. Toen de eerste zendelingen begin 20e eeuw het evangelie kwamen verkondigen, maakte dat de adoptie van het christelijk geloof makkelijker. Wel is er een vermenging ontstaan. Zo’n 56% hoort bij de Rooms-Katholieke Kerk. Ongeveer 37% is protestants. Ongeveer 4% is moslim. Hoewel de meeste mensen tot een kerk behoren, hebben ze over het algemeen weinig kennis van de Bijbel of het geloof. Ze gaan makkelijk over naar een andere kerk als ze daar bijvoorbeeld in een hulpprogramma mee kunnen draaien.


Onderwijs

Rwanda is lange tijd relatief geïsoleerd geweest. Er kwamen geen Arabische of Aziatische handelaars. Daarom was er tot het eind van de 19e eeuw geen geschreven taal. Men was afhankelijk van mondelinge overlevering. De scholen werden gesticht door zendelingen.
De staat betaalt onderwijs op openbare scholen. Van ouders wordt een bijdrage verwacht voor bijvoorbeeld materialen en het onderhoud van het gebouw, maar dat mag geen reden zijn om niet naar school te kunnen. Er zijn ook veel privéscholen, waar wel schoolgeld wordt betaald. Het onderwijsniveau blijft echter laag. De meeste kinderen bezoeken wel een basisschool, maar slechts 30% gaat door naar het middelbaar onderwijs. Daarnaast zijn er veel uitdagingen wat betreft het leerlingenaantal per klas, de kwalificaties van de leerkrachten en de materialen. Soms zitten er meer dan 70 kinderen in een klas en is er één boek voor vijf leerlingen.
 

 
 

Uitgezonden door

Wij zijn uitgezonden door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. De roeping van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij God leren kennen en groeien in geloof. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor:

Wij gaan zorgvuldig om met uw gegevens. Lees hier meer over de privacy policy van de GZB.