No matter black or white

ill860
Rik en Caroline Mager | Plaatsingsdatum: 6 juni 2020 | Rwanda

Onlangs las ik een bericht van iemand die zei dat de coronacrisis de wereld voorgoed zou veranderen. Ten goede of ten kwade, dat zal de toekomst uitwijzen. Of het door de corona komt, of door andere dingen, dat weet ik niet. Maar in de afgelopen dagen is de wereld zeker veranderd.
 
Misschien is het ongemak van de coronacrisis, met bijbehorende lockdowns wel de mediator in plaats van de oorzaak van de veranderingen in de wereld. Omdat we (meer) thuis zitten, worden we minder afgeleid door allerhande andere zaken waar we ons normaal gesproken mee bezig houden. Uitgaan, vergaderingen, koorrepetities, sporten. Even zat of zit het er niet in. Het lastigst aan dat hele verhaal is trouwens wel dat we niet weten wanneer het eindigt en we weer ons leven kunnen oppakken. Het maakt ons rusteloos, angstig en onzeker. En juist die onrust, angst en onzekerheid maakt ons ook prikkelbaar.
 
En toen kwamen de gebeurtenissen uit de USA. Een misschien onschuldige, misschien schuldige zwarte man, die op zo’n manier werd aangehouden dat het omsloeg in moord. En hij was niet de eerste. En helaas wellicht ook niet de laatste. Gebeurtenissen die never nooit goed zijn te praten. Ik begrijp de protesten, de boosheid van mensen. Ja, #BlackLivesMatter. En ja, #AllLivesMatter.
 
Veel mensen zullen met me beamen dat zwarte mensen niet inferieur zijn. Maar waarom wijken onze daden af van onze woorden? We zien zoveel blanken die voor drie dagen invliegen, spullen droppen en foto’s nemen met zielige zwarte kindertjes die ze voor de rest van het jaar op sociale media kunnen delen om te laten zien aan de rest van de wereld hoe filantropisch ze zijn. We hebben gezien hoe bezoekers bij kinderen op straat hun kleren uittrekken en verwisselen voor de tweedehandskleding die ze hebben meegenomen. Om vervolgens tevreden tegen elkaar te zeggen: “Gaaf he, zien ze er gelijk een stuk beter uit.” Maar, hoe zou jij je voelen als een groep mensen uit Afrika in Nederland op straat jouw kinderen uit zou kleden om ze kleding aan te trekken waarvan zij vinden dat het beter staat? We hebben meegemaakt dat we een training moesten organiseren voor bezoekers, die verschillende collega’s, die niet betrokken waren bij de training, uitnodigden om deel te nemen aan de lunch, terwijl wij als blanken voor onze eigen lunch moesten zorgen. En na de lunch aan ons vertelden dat het zo fijn was dat ze een maaltijd aan arme zwarte aan konden bieden. Terwijl wij weten dat die betreffende collega’s een prima salaris verdienden… Ik weiger om iemand als arm en zielig te zien, enkel en alleen vanwege zijn of haar huidskleur.
 
Ja, ik realiseer me dat we als blanke westerlingen een flinke streep voor hebben op de rest van de wereldbevolking. Het brengt ons in de gezegende omstandigheid dat we kunnen delen van onze rijkdom. En we moeten, zeker in deze crisistijd, niet nalaten het goede te doen. Maar racisme kent geen eenrichtingsverkeer van blank naar zwart. De laatste tijd heb ik geworsteld met racisme in verschillende vormen. Ik haat het idee van blanke superioriteit. Veel mensen in Rwanda schijnen te denken dat een blanke alles kan, simpelweg vanwege de huidskleur. En dus kom je situaties tegen waarbij een voortijdige schoolverlater in Rwanda ineens het hoofd van een school kan zijn die hij zelf niet eens heeft afgemaakt. Of een student geneeskunde die wordt geraadpleegd als afgestudeerd specialist met een x aantal jaar werkervaring. En tegelijkertijd zijn mensen verbaasd om te ontdekken dat ik als blanke wel in staat ben om te lopen, mijn eigen potje te koken of de grond aan te vegen. Blijkbaar is dat zo speciaal, dat er foto’s van moeten worden gemaakt en gedeeld op sociale media, vaak zonder mijn toestemming. Ik vind het ongemakkelijk als mensen luidkeels met elkaar bespreken dat die blanke in staat is om een kitenge (Afrikaanse omslagrok) te dragen, of Kinyarwanda te spreken. Of kinderen die luidkeels aankondigen dat er een muzungu (blanke) aankomt, zodat het hele dorp uit kan lopen om mij aan te staren (ja, inclusief de volwassenen). Ik heb meegemaakt dat ik in de bus zat en dat er iemand instapte die vervolgens naast mijn bankje bleef staan om mij aan te wijzen aan het kind wat op haar rug zat. En toen het kind niet reageerde, net zo lang bleef wijzen en praten tot het kind wel keek. Op dat moment zou ik wel onder de bank willen zakken om me onzichtbaar willen maken. En ja, ik voel me onzeker wanneer mensen mij aanwijzen als de bron van het coronavirus in Afrika. Ik vind het moeilijk als mensen mij zien als een wandelende pinautomaat, die een rugzak voor dollars heeft. En dit allemaal alleen maar om mijn huidskleur.
 
Uiteindelijk zijn we allemaal mensen van vlees en bloed. En hoewel veel mensen in Rwanda geloven dat mijn bloed blauw is in plaats van rood, delen we toch allemaal dezelfde kleur bloed en dezelfde bloedgroepen. Laten we daarom een zijn, “zoals de Vader en Ik een zijn” ~Johannes 17. Laten we accepteren dat we allemaal dezelfde dromen hebben, dezelfde wensen en dezelfde doelen in het leven. No matter black or white.

Reageer op dit artikel