Zorg in Albanië

Robert & Danja Duits

Met de bus

ill860

Om vanaf ons huis naar de stad (of andersom) te reizen gebruik ik regelmatig de bus. Met het busnetwerk in Tirana kun je je prima verplaatsen. Alle buslijnen zijn aanbesteed door de gemeente Tirana en worden door verschillende bedrijven uitgevoerd. Het wagenpark van de bussen bestaat uit geïmporteerde bussen uit diverse landen. Ik probeer vaak te achterhalen wat de achtergrond van de bus is waar ik in zit. Niet omdat dat belangrijk is, maar het is blijkbaar een gewoonte geworden. Soms weet ik het al voordat ik instap, omdat op de buitenkant het logo of de namen van bijvoorbeeld Syntus/Connexxion/Arriva nog zichtbaar zijn door de nieuwe verflaag heen. Een vertrouwd gevoel om in een Nederlandse bus te reizen. Overigens komen we regelmatig Nederlandse (bedrijfs)auto’s, vrachtwagens en bussen tegen.
 
Soms is de achtergrond van de bus niet aan de buitenkant te ontdekken, maar zodra je in de bus staat (zitten lukt meestal niet vanwege de drukte) is het meestal snel duidelijk. Een blik op de beschrijving bij de (nood)uitgang is vaak genoeg. Zo heb ik tot nu toe in Nederlandse, Turkse, Duitse, Franse, Oostenrijkse, Deense en Italiaans gezeten (of gestaan).
 
In alle bussen binnen de stad betaal je dezelfde prijs van 40 Lekë per kaartje (dat is € 0,32). Dat kaartje is geen OV-chipknip en je koopt het ook niet bij het instappen van de bus. Dat kaartje koop je bij een fatorino (kaartverkoper) die door de bus heen en weer loopt om de kaartjes verkopen of abonnementen te controleren. Nou ben ik er wel achter dat het werk van een fatorino heel wat vraagt:
1). Je moet geen last van wagenziekte hebben, want  dat wordt lastig met het slingeren en remmen van de bus.
2). Je moet een krachtige stem kunnen opzetten, dat is nodig om de chauffeur te melden dat de achterste deur nog dicht moet of juist open.
3). Enige atletische capaciteiten om soepel tussen de mensenmassa door de manoeuvreren zowel subtiel als minder subtiel.
4). Rekenvaardigheid om de betalingen goed te laten plaatsvinden.
5). Een grote hand om alle munten en biljetten en de kaartjes in te kunnen vasthouden.
 
En het laatste wat mij opvalt is dat sommige fatorino’s een groot hart hebben, want als iemand geen geld heeft voor de bus, is dat sommige fatorino’s geen probleem. Zeker als het ouderen of ouders met kinderen betreft.
 
De buslijn die ik het meeste gebruik is Kinostudio - Kombinat. Deze lijn gaat min of meer vanaf de oostkant van Tirana, dwars door het centrum naar de westkant van de stand. De namen van deze buslijn hebben alles te maken met de communistische tijd. Kinostudio was de filmstudio waar communistische propaganda films gemaakt werden en vertoond in het theater. Kombinat was de textielfabriek waar ten tijde van het communisme 2000 arbeiders werkten.
De buslijn wordt op dit moment exploiteert door Shega-trans. Shega is trouwens het Albanese woord voor granaatappel. Zouden de roots van dit bedrijf liggen in het transport van granaatappels?
Als je ooit in Tirana bent, zul je als Nederlander de Kinostudio - Kombinat wellicht snel spotten. De bussen zijn fel oranje en rijden op een dienstregeling van bijna iedere 3-4 minuten.
 
Reizen met de bus in Tirana is op zich geen groot avontuur, meestal druk en er is van alles te zien en te horen in/buiten de bus en voor de gemiddelde Albanees dé manier om te reizen. Ik heb dan ook al heel wat geleerd in de bus: woorden, gebruiken, blikken en gebaren. En natuurlijk van die fatorino om zachtmoedig te zijn en een groot hart te hebben.
 
Zachtmoedig is volgens het woordenboek ‘zachtaardig’. Oftewel zacht en vriendelijk van aard. Dat klinkt misschien wat soft. In de Bijbel komt het woord ‘zachtmoedig’ of ‘zachtmoedigheid’ regelmatig voor. Vaak in de vorm van een aansporing tot zachtmoedigheid of in combinatie met een belofte voor zachtmoedige mensen.

In de Albanese cultuur is zachtmoedigheid niet altijd heel duidelijk aanwezig, zeker om dat het leven in Albanië voor velen heel erg hard is. Niet zacht en niet aangenaam. Ik zag hoe een fatorino zachtmoedig was. Daarmee werd ik opnieuw aangemoedigd om net als Jezus zachtmoedig te zijn en Zijn voorbeeld te volgen. Zachtmoedig en vriendelijk te zijn, ook als die ander dat misschien niet is. Doe je mee?

Fotoalbum 'Met de bus'

Reageer op dit artikel

Uitgezonden door

Wij zijn uitgezonden door de GZB, een zendingsorganisatie binnen de Protestantse Kerk in Nederland. De roeping van de GZB is om wereldwijd mensen te bereiken met het Evangelie, zodat zij God leren kennen en groeien in geloof. Meer info vind je op de website van de GZB.

Blijf op de hoogte

Ik meld mij aan voor:

Wij gaan zorgvuldig om met uw gegevens. Lees hier meer over de privacy policy van de GZB.