Johan en Mathilde de Vries
Duisternis en licht
%20bij%20Efeze%206.jpg?width=575&height=288&crop=0%2C0%2C4080%2C3060&format=jpeg&dpr=1.0&signature=211db87473bfe2e783e739d2d1d40cfba65f027a)
Onze kinderen verheugden zich er al lange tijd op om grote dieren zoals olifanten en giraffen in het echt te zien. Het was nogal een schok toen we erachter kwamen dat veel mensen in Malawi helemaal niet zo’n positieve associatie hebben bij sommige dieren. Racheal, onze voormalige huishoudelijke hulp die nu haar eigen bedrijfje probeert op te zetten, vertelde tijdens een gesprekje over Afrikaanse dieren dat mensen bijvoorbeeld liever geen nijlpaarden en krokodillen zien. “Bedoel je omdat ze gevaarlijk zijn?”, vroeg ik. Een nijlpaard is een grazer, maar als je tussen een moeder en een jong in komt te staan, ziet het er niet best voor je uit. Ook een ontmoeting met een krokodil loopt meestal niet goed af.
Maar er bleek meer achter te zitten. Racheal, zelf christen,
legde uit dat zowel nijlpaarden als krokodillen in verband worden gebracht met
hekserij. Vooral op het platteland is dit nog steeds actueel. Er zijn
toverdokters die bepaalde “medicijnen” verkopen of toverspreuken gebruiken om
mensen ofwel te beschermen ofwel kwaad af te roepen over andere mensen. Men
gelooft dat hierbij regelmatig nijlpaarden en krokodillen worden ingezet. Ze
gaf me een voorbeeld: “Als een boer ’s morgens wakker wordt en ontdekt dat een
deel van zijn gewassen zijn opgegeten door nijlpaarden, moet hij oppassen dat
hij geen negatieve dingen zegt over nijlpaarden. Als hij dit wel doet, kan het
zomaar zijn dat hij de volgende morgen tot de ontdekking komt dat zijn hele
oogst is verdwenen.”
Ook over de krokodil had ze een verdrietig voorbeeld. Haar
oom was visser in een dorp. De zaken liepen goed, maar niet iedereen was daar
blij mee. Op een dag werd hij tijdens zijn werk aangevallen door een krokodil.
Hij overleefde het. Enige tijd later gebeurde dit opnieuw, maar weer overleefde
hij het. Toen hij een reis maakte naar een ander gebied in Malawi, was hij na
een paar dagen nog niet teruggekeerd. Zijn vrouw werd ongerust en vroeg of
mensen wisten wat er gebeurd was. Uiteindelijk werd hij gevonden langs de weg,
hij leefde niet meer. Hij was dit keer door mensen aangevallen en gedood.
Vreselijk!
"Mensen nemen allerlei rituelen in acht die bedacht zijn door voorouders. Ze nemen bijvoorbeeld allerlei voorzorgsmaatregelen rondom huwelijk en geboorte, omdat ze bang zijn dat er nare dingen zullen gebeuren als ze dit niet doen."
Naast deze verhalen over krokodillen en nijlpaarden, zijn er
nog veel meer. Mensen nemen allerlei rituelen in acht die bedacht zijn door
voorouders. Ze nemen bijvoorbeeld allerlei voorzorgsmaatregelen rondom huwelijk
en geboorte, omdat ze bang zijn dat er nare dingen zullen gebeuren als ze dit
niet doen. En er zijn vele voorbeelden van baby’s die gestorven zijn om
onverklaarbare redenen, maar waarvan de ouders bepaalde dingen ‘fout’ hadden
gedaan volgens de mensen die nog aan voorouderverering doen.
Als ik
dit hoor, word ik gewoon verdrietig dat veel mensen hier zo in angst leven. Wat
een duisternis! En ik vraag me af wat ik ervan moet denken. Met mijn westerse
bril op denk ik: dit kan toch niet waar zijn? Er zijn vast andere verklaringen
voor. Het ‘magisch maken’ van de natuur kan ook zomaar een soort coping
strategie zijn om met het gevaar om te gaan.
Het Licht overwint
Maar
tegelijk is het voor zoveel mensen hier realiteit, en weten we vanuit de Bijbel
dat de duivel ook bepaalde macht heeft. Denk maar aan de tovenares in Endor,
waar Saul naartoe ging om de overleden Samuel te raadplegen (1
Samuel 28). En in Efeze 6 worden we opgeroepen om de wapenrusting van God aan
te doen, omdat wij niet strijden tegen vlees en bloed, maar “tegen de
overheden, tegen de machten, tegen de wereldbeheersers van de duisternis van
dit tijdperk, tegen de geestelijke machten van het kwaad in de hemelse
gewesten” (vers 12).
Moet ik dan bang zijn voor deze machten? Nee, Jezus hééft de duisternis overwonnen, het Licht schijnt! En ook daarvan getuigde Racheal tijdens ons gesprek. Ze gaf aan dat er nu veel minder toverdokters zijn dan zo’n vijftig jaar geleden, omdat steeds meer mensen christen zijn geworden. Als minder mensen erin geloven, heeft de duivel ook minder macht. Het Licht overwint de duisternis, ook vandaag! Maar niet zonder gebed, waartoe Paulus ons ook oproept in Efeze 6. Laten we waakzaam zijn en bidden dat onze ogen geopend worden voor de manieren waarop de geestelijke machten van het kwaad zich manifesteren. En laten we stand houden, bekleed met de wapenrusting van God (vers 11). De macht van Christus is altijd groter, Hij heeft overwonnen en overwint nog steeds!
Over Johan en Mathilde
Johan en Mathilde hebben vier kinderen: Gideon (2016), Jonathan (2018), Hanna (2019) en Loïs (2021). Johan is theoloog, en Mathilde heeft klassieke talen gedoceerd. In het najaar van 2025 zijn zij vanuit de Hervormde Gemeente Papendrecht door de GZB uitgezonden naar Malawi.




