De kerk in Azië

De dominee op het dodenfeest

Het is feest om negen uur ‘s morgens. De sfeer is ontspannen. Er wordt gelachen, gedronken, gerookt en gegeten. De plaatselijke dominee heft een gezang aan, de uitgezonden zendeling spreekt een gebed uit. Iedereen doet mee. Op één na. Op een verhoging ligt hij daar. In zijn kist. Want ik ben niet op een bruiloft; ik ben op een begrafenis.

En dan begint het. Geoefende mannen trekken hun messen. De karbouwen (waterbuffels) draaien onrustig, want ze worden geslacht. Met een vakkundige snee ligt de nek open. Ik sta met mijn neus bovenop het bloedige tafereel. Na de eerste volgen er nog vele. Het vlees wordt gelijk bereid of meegegeven voor thuis. En de gemeenschap geniet.

Het dodenfeest is een centraal onderdeel van de Toraja-cultuur. Een dilemma dat zich voor mijn ogen aftekent. Ver weg van huis ontmoet je andere culturele gewoonten en gebruiken. De traditie is sterk. Overleden geliefden worden lang thuis bewaard. Begrafenissen worden statussymbolen. Een vleugje voorouderverering, waar overledenen nog altijd invloed hebben.

"Beweeg je mee of trek je een grens?"

Wat doe je dan? Je wilt het Evangelie dienen. Maar beweeg je mee of trek je een grens? Dodenverering: wanneer is het respect betonen en wanneer wordt het afgoderij? Al dat geslacht maakt ongemakkelijk. Tekent dit ook mijn westers ongemak waar bloed is uitgebannen? Wat is wijsheid? En is het trekken van grenzen eigenlijk aan ons?

Zendingswerk vraagt fijngevoeligheid. Thuis op de bank broeien oordelen. Middenin een andere wereld groeien vragen. En dan?

Misschien nog meer in Gods trouw geloven. Gods trouw in Toraja; de plaatselijke dominee biddend op een dodenfeest. Een kerk, dwars door alles heen…

Over Bert-Jan

Ds. Bert-Jan Mouw, lid van de Raad van Bestuur van de GZB, bezocht onlangs in Indonesië de Torajakerk, de kerk die is ontstaan uit zendingswerk van de GZB. Lees op deze pagina meer over zijn reis.

Lees meer over 125 jaar GZB

Dit artikel is gepubliceerd in het magazine Alle Volken oktober 2025.