Harriëtte Smit
Verfrist terugkeren naar het leven dat op je wacht

September is voor mij ieder jaar een volle maand. Na de zomer komt al het missionaire jeugdwerk snel op gang: drie regionale scholierenweekenden staan gepland, een landelijke kinderdag begin oktober, vrijwilligers worden gezocht en vergaderingen gehouden.
Mooi werk, zeker. Werk waar ik veel vreugde uit haal. Maar na zo’n intensieve startmaand is het goed om even pas op de plaats te maken. Daarom ga ik aan het einde van september een paar dagen naar een inmiddels vertrouwde plek in de Aveyron: de abdij van Bonneval, verscholen in een groene vallei van het Aubrac.
Ritme
De klokken bepalen er het ritme van de dag: gebed, maaltijd, stilte, rust. Om bij de kerk te komen, loop je eerst buiten omhoog en daarna via een trap weer naar beneden. Die wandeling doet al iets met me. Tegen de tijd dat ik in de kerk zit, is mijn hoofd een stukje leger. Zestien zusters zingen de gebeden en liederen. Als protestant voel ik me hier welkom. Juist de eenheid in geloof, dwars door onze verschillen heen, ervaar ik als een cadeau. Ook de avond heeft zijn eigen ritme. Bij de completen wordt iedereen persoonlijk gezegend met gewijd water. Een paar druppels op je hoofd. Ik vind het mooi om zo de dag los te laten en de nacht in te gaan.
"Juist de eenheid in geloof, dwars door onze verschillen heen, ervaar ik als een cadeau."
Uitademen
En iedere ochtend staat er echte warme chocolademelk klaar. De zusters van Bonneval maken al sinds 1878 chocolade, van cacaoboon tot tablet. Het is hun ambacht en een manier om het klooster te onderhouden. Ik noem het voor mezelf graag ‘gezegende chocolade’: met hard werken, liefde en gebed gemaakt. Ook gasten zijn welkom. Aan tafel ontmoet ik mensen met hun eigen verhaal: iemand die zich voorbereidt op een nieuwe levensfase, twee neven die ruimte zoeken voor hun verdriet, een stel op weg naar Lourdes. Iedereen is hier even gast. Niemand hoeft iets te presteren. Misschien is dat wel de kracht van Bonneval: een plek waar mensen even mogen uitademen.

Vogels in de lucht
Na het ochtendgebed besluit ik de berg op te lopen, naar het grote beeld van Maria boven de abdij. Het pad stijgt snel. Halverwege staat bij een huis een bankje met een prachtig uitzicht over de vallei en het klooster. Ik ga even zitten. Dan komt er een schaap om de hoek. Even later verschijnt zijn eigenaar. ‘Bonjour madame! Vous allez bien? Je m’appelle Gilles et vous?’ We raken aan de praat. Hij nodigt me uit om in zijn tuin maté te drinken. Mijn plan was naar de top te lopen, maar ik zeg ja. Even later zitten we buiten met uitzicht over de vallei. We drinken maté uit ijzeren rietjes en eten een chocoladekoek die Gilles zelf heeft gebakken. Hij vertelt dat hij goed contact heeft met de zusters en regelmatig in alle vroegte met hen bidt. Zelf noemt hij zich niet gelovig, eerder boeddhistisch. Hij leeft zonder telefoon, internet of computer. ‘Bevrijd leven’, noemt hij het. We praten over stilte, eenvoud en wat het leven zin geeft. Over leven in het hier en nu en je geen zorgen maken over morgen. Ik vertel hem over de woorden van Jezus over de vogels in de lucht: ze zaaien niet, oogsten niet en verzamelen niet in schuren, en toch worden ze gevoed. Maak je geen zorgen over morgen. ‘Staat dat in de Bijbel?’ vraagt Gilles verbaasd. Hij had het nooit gehoord. Ik beloof hem het gedeelte op te schrijven. Als ik later naar Bonneval terugloop, denk ik na over ons gesprek. We blijken veel te delen: aandacht voor het hier en nu, eenvoud, stilte en het goede doen. En toch is er een wezenlijk verschil. Voor Gilles eindigt het leven bij de dood. Ik geloof dat het leven met God daar niet ophoudt. Ik hoef hem daar niet van te overtuigen. Het is genoeg dat we elkaar vonden in een gesprek waarin ruimte was om werkelijk te luisteren.
"Ik vertel hem over de woorden van Jezus over de vogels in de lucht: ze zaaien niet, oogsten niet en verzamelen niet in schuren, en toch worden ze gevoed. Maak je geen zorgen over morgen. ‘Staat dat in de Bijbel?’ vraagt Gilles verbaasd. Hij had het nooit gehoord."
Luisteren en ontvangen
Op de terugweg hoor ik de vogels en beneden het riviertje. Ik realiseer me hoe ver deze wereld afstaat van mijn dagelijkse omgeving, met flats, verkeer, online werk en een wijk waarin het zelden stil is. Hier zijn klokken, bomen, vogels, gebed en tijd.
Even hoef ik niets te maken. Alleen maar te zijn. Misschien is dat wel het geschenk van een plek als Bonneval. Je hoeft er niet precies te weten wat je zoekt. Je hoeft er zelfs geen antwoord te vinden. Je mag er een paar dagen uitademen. Je laten dragen door een ander ritme. Luisteren. Ontvangen.
Aan het einde van mijn verblijf koop ik natuurlijk chocolade. Een flinke voorraad voor de mensen uit mijn buurt en vrienden die inmiddels allemaal van deze pure chocolade zijn gaan houden. Zo neem ik een stukje Bonneval mee naar huis, om te delen.

Maar er gaat meer mee naar huis: de klokken van Bonneval in mijn hoofd, de stilte van de vallei, de gezangen van de zusters, de gebeden, het gesprek met Gilles en de ontmoetingen aan tafel.
September is voorbij. Het werk wacht thuis. De agenda is niet leger geworden. De projecten zijn er nog. De vergaderingen ook. Maar ik wel. Ik ben weer uitgerust. Verfrist. Met nieuwe ruimte in mijn hoofd en opnieuw zin om te doen wat mij te doen staat: investeren in kinderen en tieners! Soms heb je alleen een andere plek nodig om weer met nieuwe aandacht terug te keren naar het leven dat op je wacht.
Dit artikel is gepubliceerd in het Friesch Dagblad
Over Harriëtte
Harriëtte Smit is landelijk jeugdwerkadviseur binnen de Franse Unepref kerken. Haar hart ligt bij tieners en jongeren en ze geniet ervan hen te begeleiden in hun geloofsontwikkeling en hun levensvragen.








