Haribo: van een klein beertje naar een merk dat generaties verbindt

Deze zomer bezocht ik het Haribo-museum in het Franse Uzès. Een verrassende reis door de geschiedenis van het wereldwijd bekende snoep- merk, dat in Frankrijk niet meer weg te denken is. Bij binnenkomst kreeg ik een klein zakje snoep in mijn handen gedrukt. Dat was natuurlijk al snel geopend en terwijl ik langs de informatieborden liep, verdween het ene snoepje na het andere in mijn mond. Aan het einde wachtte een waar snoepparadijs. Mensen verlieten de winkel met tassen vol Haribo. Maar tussen al die snoepjes ontdekte ik vooral een bijzonder verhaal.

Begonnen in Bonn
Het verhaal van Haribo begint in 1920 in Bonn, Duitsland. Op 13 december richt Hans Riegel zijn eigen snoepbedrijf op. De naam is eenvoudig en tegelijk briljant: Haribo, gevormd uit Hans Riegel Bonn. Van een indruk-wekkende fabriek is geen sprake. Hans begint in de bijkeuken van zijn huis met nauwelijks meer dan een zak suiker, een ketel, een oven, een deegroller en een marmeren plaat.

Aanvankelijk maakt hij gewone snoepjes, zonder vorm. Maar Hans heeft een idee: misschien hoeft snoep niet alleen lekker te zijn. Misschien kan het ook een vorm en een eigen gezicht krijgen. In 1922 ontstaat zo de Dansende Beer, een klein gekleurd gelei-snoepje, geïnspireerd op de getrainde beren die destijds op kermissen te zien waren. Het wordt een succes en vormt de voorloper van de beroemde Gouden Beer. Het snoepje krijgt daarmee iets nieuws: een identiteit. Het is niet langer alleen iets lekkers, maar wordt herkenbaar, speels en bijna een klein karakter. Een jaar later trouwt Hans met Gertrud. Zij wordt zijn eerste medewerkster en bezorgt de snoepjes zelfs per fiets bij de klanten. Zo begint een familiebedrijf dat uiteindelijk generaties lang zal voortbestaan.

Internationale opmars
De Tweede Wereldoorlog brengt een abrupt einde aan die groei. Hans Riegel overlijdt in 1945 en laat zijn vrouw een bedrijf in moeilijke omstandigheden achter. Na de oorlog wordt het familiebedrijf opnieuw opgebouwd. Zijn zonen, Hans Riegel junior en Paul Riegel, nemen het stokje over en geven het bedrijf een nieuwe impuls. Vanaf de jaren vijftig en zestig begint HARIBO aan een internationale opmars. Eerst naar Frankrijk, daarna steeds verder Europa in en uiteindelijk de hele wereld over. Daarbij gebeurt iets interessants: Haribo groeit, maar verliest zijn oorspronkelijke identiteit niet. Het assortiment wordt steeds groter. Er komen nieuwe vormen en smaken bij: naast de gummibeertjes ook drop en andere snoepjes.

Tegelijkertijd leert het bedrijf zich aan te passen aan de verschillende landen en hun smaken. Nieuwe smaken dus, maar de herkenbaarheid blijft en juist dat geeft vertrouwen: wat je krijgt, is goed. In de jaren zestig krijgen de beroemde gummibeertjes officieel de naam Goldbären. Het kleine beertje dat ooit in Bonn begon, wordt het gezicht van het merk en uiteindelijk de wereldwijde ambassadeur van Haribo. Ook in Frankrijk krijgt het merk een eigen gezicht. In 1967 ontstaat Hariboy, een vrolijk figuurtje met zwart haar, geïnspireerd op de kleur van drop. Hij wordt al snel een icoon in Frankrijk. Het is kenmerkend voor de manier waarop Haribo door de jaren heen groeit: het merk verandert mee, maar bewaart zijn eigen karakter. Nieuwe producten, nieuwe landen, nieuwe reclames en nieuwe manieren om mensen te bereiken, zonder het oor- spronkelijke DNA los te laten. Juist die combinatie – van trouw blijven én vernieuwen – blijkt een belangrijke sleutel tot succes.

Verbondenheid
Een van de sterkste middelen waarmee Haribo zijn identiteit doorgeeft, is de reclame. Wie kent de slogan niet? „Haribo macht Kinder froh, und Erwachsene ebenso.” Haribo maakt kinderen blij, maar volwassenen net zo goed. Snoep wordt niet alleen verkocht als iets lekkers, maar als een moment van plezier, herinnering en verbondenheid. Volwassenen worden in de reclames even weer kind. Een zak snoep wordt zo meer dan een product: het verbindt generaties. Ook daarin blijft Haribo opmerkelijk consequent. De vorm verandert, de campagnes veranderen en de manier waarop mensen worden bereikt verandert. Maar de kern blijft hetzelfde: plezier voor groot en klein.

Terwijl ik na mijn bezoek in Uzès verder nadacht, zag ik hoe dicht het verhaal van Haribo bij mijn missionaire werk in Frankrijk ligt. Ook het christelijk geloof wordt van generatie op generatie doorgegeven. Niet door het simpelweg te bewaren, maar doordat het telkens opnieuw geleefd en ontdekt wordt. Jongeren groeien op in een andere wereld dan wij. Ze zoeken nieuwe woorden en willen zelf ontdekken wat geloof voor hen betekent. Daarom gaat het niet alleen om wat wij doorgeven, maar vooral om hoe zij het kunnen herkennen als iets dat goed is.

Misschien is dat ook wat geloof vandaag nodig heeft: vormen die mogen bewegen, maar een kern die blijft. Iets dat mensen, jong én oud, verbindt. Zodat een nieuwe generatie niet alleen hoort wat wij geloven, maar er zelf de smaak van ontdekt.

Dit artikel is gepubliceerd in het Friesch Dagblad